Σάββατο, 1 Νοεμβρίου 2008

Kαλό Μήνα .

november

Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών. Το όνομά του είναι ο εξελληνισμένος τύπος του λατινικού November, (από το novem, που σημαίνει εννέα 9). Το λουλούδι του μήνα είναι το χρυσάνθεμο χρυσ03 και η τυχερή πέτρα του μήνα το τοπάζι. Topaz


Στον ελληνικό λαό ο Νοέμβριος είναι γνωστός με διάφορα δημώδη ονόματα όπως: Νοέμβρης, Νιόμβρης, Νουέμβρης κ.λ.π. παραλλαγές δηλαδή του ορθού Νοέμβριος.

Στους αρχαίους Ρωμαίους το έτος άρχιζε από το μήνα Μάρτιο, αλλά αργότερα όταν προστέθηκαν και οι μήνες Ιανουάριος και Φεβρουάριος (από τον αυτοκράτορα Νουμά Πομπήλιο), ο Νοέμβριος πέρασε τελικά στην 11η θέση, αν και τελικά κράτησε την αρχική του ονομασία.
Για τους αρχαίους Έλληνες, ο Νοέμβριος ήταν ο 5ος μήνας του αττικού έτους και είχε το όνομα «Μαιμακτηρίων». Το όνομα αυτό προέρχεται από ένα από τα ονόματα του Θεού Δία zeus που ονομαζόταν και «Μαιμάκτης», δηλαδή θυελλώδης. Ήταν ο θεός των καιρικών συνθηκών και οι θνητοί έκαναν γιορτή προς τιμήν του για να εξασφαλίσουν με προσευχές την ευμένειά του, ώστε να μην είναι ο καιρός απειλητικός και επικίνδυνος για τον άνθρωπο και οι άνεμοι να μην είναι ιδιαίτερα σφοδροί. Η γιορτή αυτή ήταν τα λεγόμενα «Μαιμακτήρια».

Ο Όμηρος, ο Ησίοδος και ο Πτολεμαίος αναφέρουν στα έργα τους ότι η δύση του αστερισμού των Πλειάδων (της γνωστής Πούλιας) λίγο μετά τη δύση του ηλίου (περίπου στις 3 Νοεμβρίου) σηματοδοτούσαν την επιδείνωση του καιρού και το τέλος των θαλασσινών ταξιδιών, λόγω των ισχυρών ανέμων.
Ο Νοέμβριος ονομάζεται από τον λαό και «Σποριάς», επειδή είναι κυρίως ο μήνας της σποράς των δημητριακών και των οσπρίων. οσπρια01 Τον ονομάζουν όμως και «Μεσοσπορίτη», επειδή οι αγρότες σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας βρίσκονται στη μέση της σποράς, με σπαρμένα τα μισά χωράφια τους, έχοντας αρχίσει από τον Οκτώβριο-που και αυτός ονομάζεται Σποριάς.

Άλλα ονόματα για το Νοέμβριο είναι και τα: «Βροχάρης» (για τις βροχές του), «Ανακατωμένος» (για τις ακατάστατες καιρικές συνθήκες του, αλλά και «Χαμένος» (από το χάσιμο της μέρας, μιας και είναι σε διάρκεια από τις μικρότερες του έτους, ενώ οι νύχτες του από τις μεγαλύτερες).
Στη διάρκειά του το κρύο στον τόπο μας αρχίζει να δυναμώνει. Αυτή τη μεταβολή του τη «μηνάει» ο Άγιος Μηνάς, που γιορτάζει στις 11 Νοεμβρίου. Το κρύο δυναμώνει περισσότερο του Αγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου) και τελικά «αντρειεύει» του Αγίου Ανδρέα (30 Νοεμβρίου). «Του Αϊ-Ντριός, αντρειεύει το κρύο», λέει ο λαός.
Το πρώτο 15θήμερο του Νοεμβρίου, η δύση της Πούλιας (Οι Πλειάδες) σηματοδοτεί την ορμητική έλευση του χειμώνα και προειδοποιεί τους αγρότες για το τέλος της σποράς, και από την άλλη πλευρά τους κτηνοτρόφους να κατεβούν με τα κοπάδια τους πιο χαμηλά, στα χειμαδιά τους, για να ξεχειμωνιάσουν. Επίσης με βάση την Πούλια ο λαός προσδιόριζε την ώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας και έτσι κανόνιζε τις δουλειές του. Ήταν το «νυχτερινό του ρολόι».
«στις δεκαφτά ή στις δεκοχτώ πέφτει η Πούλια στο γιαλό και πίσω παραγγέλνει: Μηδέ στανίτσα στα βουνά, μήτε γιωργός στους κάμπους», λέει μια παροιμία του λαού.
Μερικές ακόμα λαϊκές ονομασίες του Νοέμβρη είναι: «Σκιγιάτης» (από τη σκιά, τη νύχτα), «Κρασομηνάς» (επειδή ανοίγουν τα καινούρια κρασία), Αϊ- Ταξιάρχης ή Αρχαγγελίτης ή Αϊ-Στράτης και Αϊ-Στρατηγός, επειδή γιορτάζουν οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Τέλος Αγιομηνάς, Φιλιππιάτης και Αντριάς.
Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας όπου αρχίζει και η συγκομιδή της ελιάς, του ευλογημένου αυτού δέντρου και καρπού. elia Είναι μια κοπιαστική και απαιτητική αγροτική δουλειά. Παρόλα αυτά, όμως, καταλήγει σε ένα μεγάλο πανηγύρι και γιορτή χαράς για τους αγρότες, γιατί οι ελαιώνες γεμίζουν με κόσμο, theofilos3άντρες, γυναίκες, νέους και παιδία. Όλοι μαζί, πολλές φορές με τραγούδι, συλλέγουν τον πολύτιμο καρπό. Στο τέλος θα ανταμειφθούν για τους κόπους τους με το υγρό χρυσάφι, το λάδι. Με αυτό θα τραφούν, θα ζήσουν, γιατί αυτό αποτελεί τη βάση της διατροφής, αλλά και της οικονομίας του τόπου μας. Με το πρώτο λάδι θα φτιαχτούν και οι πρώτες τηγανίτες και τηγανόψωμα, για το καλό του χρόνου….

Μερικές από τις παροιμίες που λέγονται για τον μήνα αυτόν:

Τον Οκτώβρη τα κουδούνια , το Νοέμβρη παραμύθια.
Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες.

Άι- Μηνάς εμήνυσε του πάππου του χειμώνα:
-Έρχομαι ή δεν έρχομαι και τ' Άι- Φιλίππου αυτού είμαι.


Η πούλια βασιλεύοντας το μήνυμά της στέλνει.
Ούτε τσοπάνος στα βουνά ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Αν τ' Άη Φιλίππου λείπω, τ' Άγια, των Αγιών δε λείπω.
Ούτε τσοπάνος στα βουνά ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Οποίος σπείρει τον Νοέμβρη ούτε σπόρο δεν Θα πάρει.

Της ελιάς το φύλλο κι αν χαθεί, πάλι θε να ξαναβρεθεί.

Όταν έρθει ο Νοέμβρης σιγομπαίνει ο χειμώνας.

Ο Νοέμβρης έκλεισε, τα ζευγάρια είναι στο στάβλο κι ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Ο άη- Μηνάς εμήνυσε, πούλια μη ξημερώσει.
Αγιά- Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας αποκρίθη:» μάζεψε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί ο Αι Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.

Ο Νοέμβρης σαν θα έλθει τα γομάρια μέσα κλείνει.

Νοέμβρη οργώματα κι ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές

Του Σαρανταμέρου η μέρα «καλημέρα» - «καλησπέρα».

Δικτυογραφία : dim-karat.ilei.sch.gr www.paidika.gr

29 σχόλια:

Kaveiros είπε...

Καλό μήνα!!!!

αθηνα είπε...

Kαλημέρα Αλικούλα μου !!
Μόνο "Μαιμάκτης" δεν είναι φέτος ο Νοέμβριος , τουλάχιστον προς το παρόν!! Έξω (στα δικά μας μέρη) είναι χαρά Θεού !!
Πολύ ωραίο το αφιέρωμα !!
Όλα καλά??
Σε χάσαμε και ανησυχούμε !!
Φιλιά και ευχές από την μακρινή Σάμο!!

Eleni Dafnidi είπε...

Υπέροχο το άρθρο και ειδικά η συλλογή από τις παροιμίες. Καλό μήνα!

kiki είπε...

Καλό μήνα!

Maria Tzirita είπε...

Γειά σου Αλικάκη μου! Είμαι σίγουρη ότι με αυτές τις ζέστες θα είσαι όλη μέρα στην παραλία! Η ανάρτησή σου εκπληκτική, σχεδόν τίποτα δεν ήξερα απ'όσα διάβασα! Φιλιά πολλά φίλη μου και καλό μήνα!

Aliki είπε...

@καβειρε νασε καλα :)

Aliki είπε...

@αθηνουλα
σ ευχαριστω
ενα απο τα πλεον δυσαρεστα γεγονοτα της ζωης με κρατησε αυτες τις μερες μακρυα.
ναμε ομως παλι εδω.
φιλια απο το Αναπλι.

Aliki είπε...

@ελενη
σ ευχαριστω καλη μου.
νασε καλα και ναχεις εναν καλο μηνα.
φιλια πολλα.

Aliki είπε...

@κικιτσα μου
επισης. τα φιλια μου.

Aliki είπε...

@τζιριτακι
δυστυχως αλλαι αι βουλαι του Θεου...
αλλα σημερα πηγα για μπανακι στη Καραθωνα, μου ειχε λειψει.
φιλακια γλυκια μου.

αχτίδα είπε...

Αλικάκη μου ,ξανδιαβάζω την Αλίκη που γνώρισα , με τις τέλειες ενημερωτικές αναρτήσεις.Υπέροχο κορίτσι μου , μαθαίνει κανείς τόσα πράγματα διαβάζοντας τις έρευνες σου.Πότε θα έρθεις εσύ στη πόλη μου; να πιαστούμε αλα μπρατσέτα και να πάμε βόλτες;

η κοπέλα με το καναρινί φόρεμα... είπε...

Καλό μήνα αλικάκι μου! Αυτή η ανάρτηση μου άρεσε πολύ! Γιατί έχω αδυναμιά στον Νοέμβρη και γιατί δεν ήξερα πολλά από αυτά! Και τις παροιμίες τις καταχάρηκα!

eirini είπε...

Δηλαδή σήμερα έχουμε 2 Μαιμακτηρίων! Μπράβο Αλικάκι, μάθαμε και κάτι!!!
Πού είσαι εσύ; Κολυμπάς;!
Ελπίζω να είσαι καλά!
Καλημέρα και καλό μήνα να έχουμε!
Φιλάκια πολλά!

Aliki είπε...

@αχτιδουλα μου
σ ευχαριστω γλυκεια μου.
ποτε θα ρθω ε? χμ... τωρα να μην πω οταν παρω συνταξη ε? γιατι αυτο ειπα και στην Κοκκινη Ομπρελιτσα που με ρωτησε ποτε θα κανω κατα πανω.
ειδομεν αχτιδουλα ειδομεν..
λες εγω να μην ερθω να σας γνωρισω??
φιλακια πολλα.

Aliki είπε...

@Ρηνιω μου
κολυμπαω κολυμπαω
μετα απο μια "φουρτουνα" που μας ηρθε, παω στην θαλασσα να γαληνεψω.
φιλακια πολλα.

Freedula είπε...

Καλό μήνα Αλικάκι χαθήκαμε!

faraona είπε...

Καλο μας μηνα Αλικη μου.
Ομορφη η αναρτηση για τον Νοεμβριο!

φιλια κοριτσακι

akrat είπε...

βρε παιδί μου Μαιμακτηρίων ε??
θα το υιοθετήσω...
ωραίο ακούγετε...

H.Constantinos είπε...

Καλό μήνα θεία Αλίκη!!

Aliki είπε...

@ακρατ
εισαι Μαιμακτηρίων χεχε ;Ρ

Aliki είπε...

@φριντουλα
ναι ψιλοχαθηκαμε.
αλλα ... χειμωνας ερχεται ;)
φιλια

Aliki είπε...

@φαραονα μου
σε φχαριστω :)
νασε καλα.
φιλια στα μουτρα.

Aliki είπε...

@κωνσταντινε
επισης μικρε μου

Roadartist είπε...

Καλό μήνα!!
Μακάρι να είναι καλός :)

Π.Κ. είπε...

Ας καλονοεμβρίσουμε, λοιπόν! Αλλά, πώς;;;;

Ήδη καλοκαιριάσαμε.

Καλημέρα!

Fegia είπε...

Αλίκη μου καλό μήνα (με κάποια καθυστέρηση...).
Αυτό το κεντρικό φωτογραφικό θέμα του blog σου, το παρατηρώ με τις ώρες...και χαλαρώνω αφάνταστα.
Τι ταξίδι είναι αυτό βρε Αλέκα!...

Πολλά φιλιά.

Aliki είπε...

@αρτιστα μου
σιγουρα θα ειναι καλος.
θετικη σκεψη χρειαζεται.
φιλια

Aliki είπε...

@πατερ μου
εγω παρακαλαω να κρατησει το καλοκαιρακι ακομα λιγο, για να μην σταματησω τα μπανακια.
ας καλονοεμβρισουμε λοιπον.
καλο βραδυ σου.

Aliki είπε...

@φεγκια γλυκε μου
χαιρομαι που σε χαλαρωνει η κεφαλιδα
μ αρεσε και μενα και την αφησα, αν και εχω το χουι καθε τοσο να κανω αλλαγες.
καλο σου βραδυ.