Kάτι που δεν αντέχεται…

My lovely M

Περασε ενας χρονος. Ποσο γρηγορα περασε αυτος ο χρονος. Οι μερες ομως περνουσαν αργα και βασανιστικα. Καθε μερα εκρυβε εναν δικο της πονο. Διαφορετικο απ της προηγουμενης. Ειναι μεγαλη απωλεια. Χανεις τον καλυτερο σου φιλο. Την συντροφια σου. Το μοναδικο πλασμα που σε κοιταει στα ματια και εισαι γι αυτο το παντα. Που σου δινει μονο αγαπη. Που το μονο που θελει ειναι η συντροφια σου. Δεν απαιτει, μονο απολαμβανει ο,τι του δωσεις. 10 χρονια συντροφιας δεν ειναι λιγα. Χασαμε το φιλαρακι μας. "Κορη" μας την ελεγαν οι γονεις μου. Εγω "αδερφη" μου. Και ξαφνικα χαθηκε. Πως να αντεξεις τοσο πονο? Γυρνας σε ενα σπιτι διχως ζωη. Σαν να χανει την αυρα του. Μαραζωνει. Υπηρχε τοση ενεργεια. Μας στοιχισε πολυ. Μας λειπει ακομα. Θα την  αγαπαμε για παντα. Ζει μεσα μας και θα ζει για παντα...
My lovely M Rest In Peace...

έγραφε η Ελια σε μια ανάρτησή της -για το αγαπημένο τους σκυλάκι τη Μάφυ -  που την ξαναδιάβασα σήμερα για να νοιώσω την ίδια λύπη. 

“Κόρη μου” την έλεγα και εγώ. Συντροφιά μου και χαρά μου. Δέκα επτάμιση χρόνια μαζί. Σε ταξίδια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Παντού  μαζί. Και όταν δεν μπορούσα να την πάρω και την άφηνα , η σκέψη μου ήταν πίσω…κοντά της. Και αυτή . με περίμενε να γυρίσω. για να μου κάνει χαρές που με ξανάβρισκε. που δεν την εγκατέλειψα.


Σήμερα έφυγε.
Μεσημέρι στο τελευταίο αντίο. Κρατούσα αγκάλια το άψυχο κορμάκι της που ήταν ακόμα ζεστό και της μιλούσα, της μιλούσα, της έλεγα .. και την έπλεναν τα δάκρυά μου.
Μια λακουβίτσα μικρή στο χώμα δίπλα στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλιά, την χώρεσε.
Οι δυο λευκές πετσετούλες της , την σκέπασαν.
Μέλος της οικογένειας ήταν.
Θα την αγαπώ για πάντα και θα ζει μέσα μου για πάντα. 

Μέμα μου , Καλό σου Ταξίδι ,κοριτσάκι μου.

Μου έδωσες περισσότερα απ ότι μπορούσα να σου δώσω.
Πως σταματαν τα δάκρυα?

26 Δεκεμβρίου "Boxing Day".

Διάβασα την ανάρτηση του π.Αναστάσιου και ζήλεψα. Και εκμεταλλευόμενη και την ιδιότητα του (οι ιερωμένοι νευριάζουν?) και την blogo-φιλία μας είπα να κάνω και γω ανάρτηση για το ίδιο θέμα, ελπίζοντας ότι δεν θα μου θυμώσει.

Και επειδή δεν ήξερα ότι η σημερινή ημέρα ονομάζεται boxing day, είπα να το ψάξω λιγουλάκι.

26 Δεκεμβρίου λοιπόν, η ημέρα που ακολουθεί τη γιορτή των Χριστουγέννων και η οποία σαφώς εντάσσεται στο κλίμα κατάνυξης αυτής της περιόδου. Ημέρα που γιορτάζεται ο Άγιος Στέφανος στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης (?) και ημέρα με μία ειδική έννοια στην Μ. Βρετανία, τις πρώην αγγλικές αποικίες και σε Καναδά, Αυστραλία κ.α.

Η Boxing Day, όπως ονομάζεται χαρακτηριστικά σε αυτές τις χώρες, είναι μία αργία που εορτάζεται συνήθως με την οικογένεια να μένει σπίτι συγκεντρωμένη, όπως συμβαίνει και τα Χριστούγεννα. Ουσιαστικά, αποτελεί επέκταση των Χριστουγέννων και ο λόγος ύπαρξης αυτής της γιορτής χάνεται στα βάθη των αιώνων στην Βρετανία.

Υπάρχουν πολλές εκδοχές για το πως προέκυψε αυτή η μέρα και γιατί πήρε αυτό το περίεργο όνομα. "Boxing Day" σημαίνει "Ημέρα του Κουτιού" στην ελληνική μετάφραση και στη σύγχρονη εποχή, η ονομασία μπορεί να αποδοθεί στο άνοιγμα των δώρων των Χριστουγέννων τη συγκεκριμένη ημέρα.

Μια απ αυτές λέει ότι :

• Το όνομα βγαίνει από την λέξη κουτί (box) γιατί τη μέρα αυτή άνοιγαν τα παγκάρια των εκκλησιών και μοίραζαν τα χρήματα στους φτωχούς (το παγκάρι στα αγγλικά λέγεται alms box). Ακόμα και σήμερα, τα χρήματα που συγκεντρώνονται από την εκκλησία κατά τη διάρκεια της λειτουργίας των Χριστουγέννων δίνονται σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.

• Aλλη υποστηρίζει ότι λέγεται boxing day γιατι την επομένη των Χριστουγέννων αρχίζουν οι εκπτώσεις έως και 70% σε διάφορα πολυκαταστήματα και εκεί πέφτει box για να προλάβουν ν αρπάξουν τις ευκαιρίες.

• Και μια τρίτη ότι οι τάρανδοι ψόφιοι στην κούραση από τα πολλά χιλιόμετρα πλακώνουν τον Santa στις μπουνιές.

Ιστορικά, οι εκδοχές είναι πολλές και ποικίλουν από τόπο σε τόπο. Το πότε πρωτοεμφανίστηκε δεν έχει γίνει γνωστό με ακρίβεια, ωστόσο οι περισσότερες εκδοχές συγκλίνουν στα χρόνια του Μεσαίωνα.

Ιδού ορισμένες από τις επικρατέστερες...

- Η ημέρα των Χριστουγέννων είχε πολύ δουλειά για τους υπηρέτες, οι οποίοι έμεναν μακριά από τις οικογένειές τους αυτές τις ημέρες. Έτσι, την επομένη έπαιρναν ρεπό, επέστρεφαν στα σπίτια τους και έπαιρναν σε κουτιά το φαγητό που είχε απομείνει από την γιορτή των αφεντικών τους.

- Η ανταλλαγή των δώρων, χρημάτων και αγαθών μεταξύ ατόμων του ίδιου κοινωνικού επιπέδου γινόταν την ημέρα των Χριστουγέννων ή πριν, ενώ η χαρά για αυτούς με μικρότερες δυνατότητες ερχόταν μία ημέρα μετά τις γιορτές.

- Μέλη της εμπορικής τάξης έδιναν κουτιά με φαγητό και φρούτα στους βοηθούς τους στις 26 Δεκεμβρίου, ως αναγνώριση των κόπων τους όλη τη χρονιά.

- Η ημέρα των Χριστουγέννων αποτελούσε αφορμή συγκέντρωσης όλων των μελών της οικογένειας στον ίδιο χώρο και οι εορτασμοί συνήθως κρατούσαν μέχρι την επομένη. Προτού, λοιπόν, χωριστεί και πάλι η οικογένεια, οι κυβερνήτες των περιοχών μοίραζαν τα... δώρα τους στον λαό (όπως είχαν υποχρέωση να κάνουν βάσει νόμων), προσφέροντας σε κουτιά φαγητό, ρούχα, εργαλεία και άλλα αγαθά, αναλόγως το μέγεθος της κάθε οικογένειας, που εκείνη την ημέρα ήταν φανερό.

- Στις 26 Δεκεμβρίου, οι υπηρέτες στην Βρετανία κουβαλούσαν κουτιά στα σπίτια των αφεντικών τους, τα οποία έριχναν μέσα νομίσματα, ως δώρο για το τέλος της χρονιάς. Μία παρεμφερής εκδοχή θέλει τα αφεντικά να έχουν τοποθετήσει κουτιά σε μία γωνιά του σπιτιού από την αρχή της χρονιάς, στα οποία έβαζαν ένα χρηματικό ποσό και την επομένη των Χριστουγέννων οι υπηρέτες έσπαγαν τα κουτιά ανακαλύπτοντας τη... γενναιοδωρία των αφεντικών τους.

- Στις εκκλησίες, τα κουτιά που προορίζονταν για ετήσιες δωρεές ανοίγονταν την ημέρα των Χριστουγέννων και τα ποσά που είχαν συγκεντρωθεί διανέμονταν από τον κλήρο την επομένη, την Boxing Day.

Πέφτει πάντα 26 Δεκεμβρίου, ημέρα την οποία εορτάζει και ο Άγιος Στέφανος,(?) γνωστός στους Αγγλοσάξονες για τις αγαθοεργίες τους. Γι' αυτό και τη boxing day εκτός του να ανοίγεις τα δώρα σου, συνηθίζεις να δίνει και χρήματα σε φιλανθρωπικές οργανώσεις και σε εκείνους που τα έχουν ανάγκη.

Επίσης, ο Άγιος Στέφανος θεωρείται προστάτης των αλόγων, γι' αυτό και η boxing day είναι γνωστή για τις ιπποδρομίες και το κυνήγι της, αλλά και για άλλες αθλητικές δραστηριότητες, όπως τη πιο γνωστή όλων, το ποδόσφαιρο.

Κατά την Boxing Day η παράδοση θέλει τα πρωταθλήματα της Μεγάλης Βρετανίας να την... τιμούν εντός των αγωνιστικών χώρων. Με τον καιρό, η τοποθέτηση αγώνων στο καλεντάρι την 26η Δεκεμβρίου έγινε... καθεστώς και πλέον κάθε ποδοσφαιρόφιλος έχει τη δυνατότητα σε μία αργία, να παρακολουθήσει αγώνες πρωταθλήματος.

Aρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Στην αγια γραφη γινεται συχνα λογος για τους αγγελους.

Ο Αρχαγγελος Μιχαηλ εμφανιστηκε στον Αβρααμ, στον Λωτ, στον πατριαρχη Ιακωβ οταν τον γλιτωσε απο τον αδερφο του Ησαυ, οδηγησε τους Ισραηλιτες εκτος της Αιγυπτου, εμφανιστηκε στον Ιησου του Ναυη, αλλα και στις Χωναις της φρυγιας
Ο Αρχαγγελος Γαβριηλ εμφανιστηκε πολλες φορες στον προφητη Δανιηλ , στη γυναικα του Μανωε να της πει οτι θα γεννησει τον Σαμψων, στον Ιωακειμ και την Αννα οτι θα γεννησουν τη Θεοτοκο, στον Ζαχαρια οτι η γυναικα του θα γεννησει τον Ιωαννη τον Προδρομο. Επισης ετρεφε την Παναγια επι δωδεκα χρονια στο Ναο, εφερε το μηνυμα του ευαγγελισμου στη Θεοτοκο, φανηκε στον Ιωσηφ για να του πει να μην φοβαται, αλλα να παραλαβει τη Μαριαμ επειδη το παιδι που θα γεννηθει θα ειναι εκ πνευματος Αγιου, αλλα και για να φυγουν προς την Αιγυπτο και να γυρισουν απο την Αιγυπτο στη γη του Ισραηλ. Ακομη αποκυλησε το λιθο απο την πορτα του ταφου του Κυριου και ανηγγειλε την Ανασταση του Κυριου στις μυροφορες.

«Λέγω γαρ υμίν ότι χαρά γίνεται εν τω ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι»

Έτσι ο Χριστός μας λέει: ότι χαρά γίνεται, πανηγύρι γίνεται στον ουρανό από τους αγγέλους του Θεού όταν δούν να μετανοεί ένας χριστιανός και να αφήνει τη ζωή της; Αμαρτίας.

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ είναι ένας από τους ανυπολόγιστους και απροσμέτρητους αγγέλους. Το όνομά του σημαίνει «ήρωας του Θεού» και είναι ένας από τους λίγους αγγέλους που ονοματίζονται στην Αγία Γραφή^[1].

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ είναι ο άγγελος που εμφανίστηκε στο προφήτη Δανιήλ. Στην γυναίκα του Μανωέ, και της αναγγέλλει πως θα γεννήσει τον Σαμψών. Στον Ιωακείμ και την Άννα, και τους αναγγέλλει πως θα γεννήσουν την Παναγία. Στον ιερέα Ζαχαρία, πως θα γεννήσει τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Αυτός ήταν που έτρεφε με ουράνιο άρτο την Παναγία, μέσα στα Άγια των Αγίων, αλλά ήταν και ο άγγελος που έφερε το χαρμόσυνο μήνυμα στην Παναγία περί της γεννήσεως του Ιησού Χριστού. Αυτός καθησύχασε τους φόβους του Ιωσήφ. Αυτός παρουσιάστηκε στους βοσκούς. Αυτός είπε στον Ιωσήφ, να πάρει την Μαρία και το βρέφος και να φύγει στην Αίγυπτο και ύστερα από καιρό, να επιστρέψει στη γη του Ισραήλ. Αυτός υπηρέτησε μέχρι τέλους το μυστήριο της ενσάρκου οικονομίας του Θεού Λόγου.

Στα νεώτερα χρόνια στον Ιερό Ναό του Πρωτάτου, στις Καρυές του Αγ. Όρους εμφανίστηκε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ σε έναν μοναχό και μπροστά στην εικόνα της Παναγίας άρχισε να ψάλλει το «Άξιον Εστί». Του μοναχού του άρεσε αυτός ο ύμνος, αλλά στεναχωρέθηκε γιατί θα το ξεχνούσε. Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ όμως με το δάχτυλό του χάραξε τον ύμνο πάνω σε μαρμάρινη πλάκα. Έτσι η εικόνα της Παναγίας ονομάστηκε «Άξιον Εστί» και υπάρχει μέχρι σήμερα η θαυματουργική αυτή εικόνα της Παναγίας «Άξιον Εστί» υπενθυμίζοντάς μας ότι η ύπαρξη των αγγέλων είναι μία πραγματικότητα, καθώς και ο ίδιος ο Αρχάγγελος Γαβριήλ.

Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ τιμάται από την Ορθόδοξη εκκλησία στις 26 Μαρτίου, στις 13 Ιουλίου, καθώς επίσης και στις 8 Νοεμβρίου, μαζί με τον Μιχαήλ (η Σύναξη αυτών).

Ο Γαβριήλ θεωρήθηκε ως ένας εκ των Αρχαγγέλων, όχι μόνο γιατί αυτό μαρτυρεί η εκκλησιαστική γραμματεία αλλά, επειδή ο ίδιος είχε πει στον πατέρα του Προδρόμου, το Ζαχαρία, πως: «Εγώ είμαι ο Γαβριήλ που παραστέκομαι ενώπιον του Θεού» (Λουκ. 1, 19). Ας ευχηθούμε κλείνοντας, ο αγαπημένος μας τούτος Αρχάγγελος, αφού βρίσκεται δίπλα στον Τριαδικό Θεό, να εύχεται και να μεσιτεύει για όλους μας.

Ο αρχάγγελος Μιχαήλ είναι ο μόνος που ονομάζεται αρχάγγελος κατά την Αγία Γραφή. (Ιούδας 9) Επίσης ονομάζεται «ένας των πρώτων αρχόντων» και «άρχων». (Δανιήλ 10:13, 21) Το όνομά του σημαίνει «Ποιος Είναι Όμοιος με τον Θεό;

Είναι ο Μεγαλύτερος Πολεμιστής μεταξύ των Αγγέλων- ο προστάτης και καθοδηγητής του φωτός και της αγάπης. Μας βοηθά να ξεριζώσουμε τον φόβο από μέσα μας και εμφυσάει το θάρρος στους ανθρώπους. Θα επέμβει αμέσως για μας ιδιαίτερα αν μια κατάσταση έρχεται σε αντίθεση με το σκοπό που ήλθαμε να επιτελέσουμε σε αυτή τη ζωή.
Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ είναι επίσης ο επικεφαλής Άγγελος για τους Εργάτες του Φωτός.

Μας προστατεύει σωματικά, ψυχολογικά και πνευματικά.Πολλοί άνθρωποι είχαν θαυματουργικές εμπειρίες , επικαλούμενοι το Μιχαήλ και τους αγγέλους του για προστασία.Ο Μιχαήλ θα σας προστατεύσει σε πολλές διαφορετικές περιπτώσεις.

Χρόνια Πολλά σε όσους σήμερα γιορτάζουν.

Δικτυογραφία: athos.edo.gr , el.wikipedia.org, holisticharmony.com, aegean.gr, aegeantimes.gr/pigizois

Kαλό Μήνα .

Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών. Το όνομά του είναι ο εξελληνισμένος τύπος του λατινικού November, (από το novem, που σημαίνει εννέα 9). Το λουλούδι του μήνα είναι το χρυσάνθεμο και η τυχερή πέτρα του μήνα το τοπάζι.

Στον ελληνικό λαό ο Νοέμβριος είναι γνωστός με διάφορα δημώδη ονόματα όπως: Νοέμβρης, Νιόμβρης, Νουέμβρης κ.λ.π. παραλλαγές δηλαδή του ορθού Νοέμβριος.

Στους αρχαίους Ρωμαίους το έτος άρχιζε από το μήνα Μάρτιο, αλλά αργότερα όταν προστέθηκαν και οι μήνες Ιανουάριος και Φεβρουάριος (από τον αυτοκράτορα Νουμά Πομπήλιο), ο Νοέμβριος πέρασε τελικά στην 11η θέση, αν και τελικά κράτησε την αρχική του ονομασία.
Για τους αρχαίους Έλληνες, ο Νοέμβριος ήταν ο 5ος μήνας του αττικού έτους και είχε το όνομα «Μαιμακτηρίων». Το όνομα αυτό προέρχεται από ένα από τα ονόματα του Θεού Δία που ονομαζόταν και «Μαιμάκτης», δηλαδή θυελλώδης. Ήταν ο θεός των καιρικών συνθηκών και οι θνητοί έκαναν γιορτή προς τιμήν του για να εξασφαλίσουν με προσευχές την ευμένειά του, ώστε να μην είναι ο καιρός απειλητικός και επικίνδυνος για τον άνθρωπο και οι άνεμοι να μην είναι ιδιαίτερα σφοδροί. Η γιορτή αυτή ήταν τα λεγόμενα «Μαιμακτήρια».

Ο Όμηρος, ο Ησίοδος και ο Πτολεμαίος αναφέρουν στα έργα τους ότι η δύση του αστερισμού των Πλειάδων (της γνωστής Πούλιας) λίγο μετά τη δύση του ηλίου (περίπου στις 3 Νοεμβρίου) σηματοδοτούσαν την επιδείνωση του καιρού και το τέλος των θαλασσινών ταξιδιών, λόγω των ισχυρών ανέμων.
Ο Νοέμβριος ονομάζεται από τον λαό και «Σποριάς», επειδή είναι κυρίως ο μήνας της σποράς των δημητριακών και των οσπρίων. Τον ονομάζουν όμως και «Μεσοσπορίτη», επειδή οι αγρότες σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας βρίσκονται στη μέση της σποράς, με σπαρμένα τα μισά χωράφια τους, έχοντας αρχίσει από τον Οκτώβριο-που και αυτός ονομάζεται Σποριάς.

Άλλα ονόματα για το Νοέμβριο είναι και τα: «Βροχάρης» (για τις βροχές του), «Ανακατωμένος» (για τις ακατάστατες καιρικές συνθήκες του, αλλά και «Χαμένος» (από το χάσιμο της μέρας, μιας και είναι σε διάρκεια από τις μικρότερες του έτους, ενώ οι νύχτες του από τις μεγαλύτερες).
Στη διάρκειά του το κρύο στον τόπο μας αρχίζει να δυναμώνει. Αυτή τη μεταβολή του τη «μηνάει» ο Άγιος Μηνάς, που γιορτάζει στις 11 Νοεμβρίου. Το κρύο δυναμώνει περισσότερο του Αγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου) και τελικά «αντρειεύει» του Αγίου Ανδρέα (30 Νοεμβρίου). «Του Αϊ-Ντριός, αντρειεύει το κρύο», λέει ο λαός.
Το πρώτο 15θήμερο του Νοεμβρίου, η δύση της Πούλιας (Οι Πλειάδες) σηματοδοτεί την ορμητική έλευση του χειμώνα και προειδοποιεί τους αγρότες για το τέλος της σποράς, και από την άλλη πλευρά τους κτηνοτρόφους να κατεβούν με τα κοπάδια τους πιο χαμηλά, στα χειμαδιά τους, για να ξεχειμωνιάσουν. Επίσης με βάση την Πούλια ο λαός προσδιόριζε την ώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας και έτσι κανόνιζε τις δουλειές του. Ήταν το «νυχτερινό του ρολόι».
«στις δεκαφτά ή στις δεκοχτώ πέφτει η Πούλια στο γιαλό και πίσω παραγγέλνει: Μηδέ στανίτσα στα βουνά, μήτε γιωργός στους κάμπους», λέει μια παροιμία του λαού.
Μερικές ακόμα λαϊκές ονομασίες του Νοέμβρη είναι: «Σκιγιάτης» (από τη σκιά, τη νύχτα), «Κρασομηνάς» (επειδή ανοίγουν τα καινούρια κρασία), Αϊ- Ταξιάρχης ή Αρχαγγελίτης ή Αϊ-Στράτης και Αϊ-Στρατηγός, επειδή γιορτάζουν οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Τέλος Αγιομηνάς, Φιλιππιάτης και Αντριάς.
Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας όπου αρχίζει και η συγκομιδή της ελιάς, του ευλογημένου αυτού δέντρου και καρπού. Είναι μια κοπιαστική και απαιτητική αγροτική δουλειά. Παρόλα αυτά, όμως, καταλήγει σε ένα μεγάλο πανηγύρι και γιορτή χαράς για τους αγρότες, γιατί οι ελαιώνες γεμίζουν με κόσμο, άντρες, γυναίκες, νέους και παιδία. Όλοι μαζί, πολλές φορές με τραγούδι, συλλέγουν τον πολύτιμο καρπό. Στο τέλος θα ανταμειφθούν για τους κόπους τους με το υγρό χρυσάφι, το λάδι. Με αυτό θα τραφούν, θα ζήσουν, γιατί αυτό αποτελεί τη βάση της διατροφής, αλλά και της οικονομίας του τόπου μας. Με το πρώτο λάδι θα φτιαχτούν και οι πρώτες τηγανίτες και τηγανόψωμα, για το καλό του χρόνου….

Μερικές από τις παροιμίες που λέγονται για τον μήνα αυτόν:

Τον Οκτώβρη τα κουδούνια , το Νοέμβρη παραμύθια.
Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη φύτευε καταβολάδες.

Άι- Μηνάς εμήνυσε του πάππου του χειμώνα:
-Έρχομαι ή δεν έρχομαι και τ' Άι- Φιλίππου αυτού είμαι.

Η πούλια βασιλεύοντας το μήνυμά της στέλνει.
Ούτε τσοπάνος στα βουνά ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Αν τ' Άη Φιλίππου λείπω, τ' Άγια, των Αγιών δε λείπω.
Ούτε τσοπάνος στα βουνά ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Οποίος σπείρει τον Νοέμβρη ούτε σπόρο δεν Θα πάρει.

Της ελιάς το φύλλο κι αν χαθεί, πάλι θε να ξαναβρεθεί.

Όταν έρθει ο Νοέμβρης σιγομπαίνει ο χειμώνας.

Ο Νοέμβρης έκλεισε, τα ζευγάρια είναι στο στάβλο κι ούτε ζευγάς στους κάμπους.

Ο άη- Μηνάς εμήνυσε, πούλια μη ξημερώσει.
Αγιά- Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας αποκρίθη:» μάζεψε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί ο Αι Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.

Ο Νοέμβρης σαν θα έλθει τα γομάρια μέσα κλείνει.

Νοέμβρη οργώματα κι ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές

Του Σαρανταμέρου η μέρα «καλημέρα» - «καλησπέρα».

Δικτυογραφία : dim-karat.ilei.sch.gr www.paidika.gr

28η Οκτωβρίου - Αφιέρωμα.

Στις 6 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου του 1940 οι σειρήνες της αντιαεροπορικής άμυνας ξύπνησαν την Αθήνα, τα ανακοινωθέντα έγραφαν:

"Αι ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις προσβάλλουν από της 5.30 σήμερον τα ημέτερα τμήματα ... Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους", οι εφημερίδες ξεσήκωναν τον κόσμο "'Ελληνες εις τα όπλα!" και οι 'Ελληνες εν μέσω ζητοκραυγασμών πανηγύριζαν στους δρόμους.

Αυτό ήταν το ιστορικό "ΟΧΙ" που γεμάτη υπερηφάνεια και φιλότιμο φώναξε η μικρή και φτωχή χώρα μας απέναντι στην ισχυρή φασιστική Ιταλία του Μουσσολίνι όταν της ζήτησε να παραδώσει τα ελληνικά εδάφη. Είχε έρθει η ώρα της "Μάχης της Ελλάδας" ...

Οι 'Ελληνες πολέμησαν με πενιχρά μέσα απέναντι σε μια πάνοπλη στρατιά. Και την νίκησαν. Διότι πολέμησαν με φρόνημα και λεβεντιά, με ελληνική ψυχή. 'Ολες οι αρετές των Ελλήνων μπήκαν και κέρδισαν εκείνον τον πόλεμο.

"Στο εξής δεν θα λέγεται ότι οι 'Ελληνες επολέμησαν σαν ήρωες, αλλά ότι οι ήρωες επολέμησαν σαν 'Ελληνες." έγραψε η εφημερίδα "Manchester Guardian" στις 19 Απριλίου του 1941.

Η συνάντηση Γκράτσι - Μεταξά και το Ιταλικό τελεσίγραφο

Εμμανουέλλε Γκράτσι. Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα από 19 Απρ. 1939. Προσπάθησε να αποτρέψει τον Μουσσολίνι και τον Τσιάνο (υπουργό Εξωτερικών) από το να επιχειρήσουν ιταλικήν εισβολήν στην Ελλάδα. Οι προσπάθειές του σχολιάζονταν στην Ρώμη ειρωνικά. Ο ίδιος ο Μουσσολίνι τον είχε κατηγορήσει ότι ήταν "φιλέλληνας, αλλά ότι δεν έπρεπε να εκπλήσσεται κανείς, δεδομένου ότι είχε κλασσική μόρφωση". (Εμ. Γκράτσι, "Η Αρχή του Τέλους", ΕΣΤΙΑ 1980, σελ. 212.)

Ο τότε πρεσβευτής της Ιταλίας στην Ελλάδα Γκράτσι στο βιβλίο του «Η αρχή του τέλους» γράφει για τη δραματική συνάντηση που είχε με τον Μεταξά την 3η πρωινή της 28ης Οκτωβρίου:

«…Η συνείδησίς μου με επίεζε ότι την στιγμήν αυτήν εγενόμην συνένοχος μιας ατιμίας. Είδα επί τέλους να ανάβη το φως και τον Μεταξά να κατεβαίνη. Με εγνώρισε και διέταξε τον σκοπόν να με αφήση να περάσω. Μου έδωκε την χείρα και με ωδήγησεν εις εν μικρόν σαλόνι. Μόλις εκαθήσαμε, του ενεχείρισε το έγγραφον. Ήρχισε μετά προσοχής να το διαβάζη… Παρηκολούθησα την συγκίνησίν του εις τας χείρας του και τους οφθαλμούς του».

Μόλις ετελείωσε η ανάγνωσις, ηκολούθησεν ο εξής διάλογος:

ΓΚΡΑΤΣΙ: κ. Πρόεδρε, είμαι επιφορτισμένος να σας ανακοινώσω ότι, εις περίπτωσιν μη αποδοχής των όρων, τα ιταλικά στρατεύματα θα εισβάλουν εις το ελληνικόν έδαφος την 6ην πρωινήν.
ΜΕΤΑΞΑΣ: Ποια στρατηγικά σημεία θέλει να καταλάβει η Ιταλία;
ΓΚΡΑΤΣΙ: Δεν γνωρίζω, κ. Πρόεδρε.
ΜΕΤΑΞΑΣ: (Προσβλέπων παρατεταμένα εις τους οφθαλμούς τον Ιταλόν πρεσβευτήν και με σταθεράν την φωνήν) κ. Πρεσβευτά, το περιεχόμενον του τελεσιγράφου και ο τρόπος καθ’ον μοι επεδόθη σημαίνουν πόλεμον εκ μέρους της Ιταλίας. (Alors c’ est la Guerre!)». Ο πρωθυπουργός σηκώνεται από την καρέκλα του και ο Ιταλός πρεσβευτής αποχωρεί, χωρίς οι δύο άνδρες να ανταλλάξουν χαιρετισμό. Και ο Γκράτσι καταλήγει:

«Έφυγα υποκλιθείς με τον βαθύτερον σεβασμόν προ του υπερηφάνου γέροντος, ο οποίος επροτίμησε την θυσίαν αντί της υποδουλώσεως. Έφυγα ταπεινωμένος και με σφιγμένην την ψυχήν από μίσος προς το επάγγελμά μου».

O Kωστής Παλαμάς, αν και γέρος και με βαριές τις φτερούγες της ποιήσεως του, από τις πρώτες μέρες μετά την 28η Oκτωβρίου είπε στον αγωνιζόμενο ελληνικό λαό το βαρυσήμαντο δίστιχο:

Aυτό το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα,
Μεθύστε με τ' αθάνατο κρασί του Eικοσιένα.

Aλλά και ο ποιητής του Tάκη Πλούμα και του Mπαταριά, ο Mιλτιάδης Mαλακάσης, ενεπνεύσθη από την 28ην Oκτωβρίου. Mε ένα τετράστιχό του, χαρακτηριστικό για τη λιτότητα του στίχου και την στερεά λυρικήν απόδοση, είπεν ο ποιητής ότι βάρβαρα χέρια και μωρά θέλησαν να χαλάσουν μιαν χώραν ιερή και ρίξανε φωτιά. Mα η φλόγα που ξάστραψε, φώτισε μόνο τη δόξα του Mεσολογγιού και του κακούργου τη θωριά. Kαι σ' ένα άλλο μικρό ποίημά του, με τον τίτλο «Στην πατρίδα μπροστά», λέγει, ανάμεσα σ' άλλα, ο ποιητής:

- Ποιος θνητός έχει την χάρη
Πώχει μόνον ο στρατιώτης;
Tι τιμή στο παλληκάρι
Που θα πέση στο πλευρό της;

Παρόμοιες εμπνεύσεις από την 28ην Oκτωβρίου είχαν και άλλοι νεότεροι ποιητές, όπως ο Σωτήρης Σκίπης, ο Tέλλος Άγρας, ο Γεώργιος Aθάνας, η Eιρήνη η Aθηναία, ο Tάκης Mπαρλάς και άλλοι πολλοί μεταπολεμικοί ποιητές.

Iδού ένα δείγμα του πατριωτικού λυρισμού του Tέλλου Άγρα:

- Mητέρα του πολεμιστή
και του στρατιώτη ταίρι
αχ, όπου δεν αγάπησε
τον χωρισμό δεν ξέρει.
- Mα η δάφνη έχει το δρόμο της
κ' η νίκη το δικό της.
Aνάμεσα ουρανού και γης
Παλεύει ο στρατιώτης.
(Mάνα και Γυιος)

Kαι ένα δείγμα της ωραίας πατριωτικής εξάρσεως από την εποχή εκείνη, του Γεωργίου Aθάνα:

- Άρματα αν σου λείπουν και κανόνια
σου περσεύει η πίστη στην καρδιά,
τρεις χιλιάδες ένδοξα όλα χρόνια
την χρυσή σου αγιάζουν λεφτεριά.
- Kι είναι κάθε χρόνος, κάθε αιώνας
ένα στίφος άϋλο, ένας στρατός,
άνισος στα σίδερα ο αγώνας,
άνισος και στα όπλα του φωτός.
- Mε το αστραφτερό σου οπλίσου δίκηο,
χτύπησε τη βία θαρετή
κάλλιο νάχης θάνατο αντρίκιο
παρά νάζηες δίχως αρετή.
- Mα γλυκειά μου Eλλάδα δεν πεθαίνεις
όπως δεν επέθανες ποτέ.
Zης αιώνια κι όλους ανασταίνεις
όταν ξαναλές «Mολών λαβέ».
(Γλυκειά μου Eλλάδα)

Aλλά εκείνος που αμέσως με την έναρξη του αγώνος έθεσε στη διάθεση του Έθνους ολόκληρη την πνευματική του πανοπλία υπήρξε χωρίς αμφιβολία ο Άγγελος Σικελιανός, ο Nείλος της νεοτέρας ελληνικής ποιήσεως. Πράγματι ο Σικελιανός, από την επομένη της ιστορικής εκείνης ημέρας της 28ης Oκτωβρίου 1940, κατέστη με τον Λόγον του, τον ποιητικόν και τον πεζόν, ο βροντερός υπέρμαχος του εθνικού φρονήματος των Eλλήνων, ο μεγαλόστομος και ενθουσιώδης κήρυκας της ελληνικής πολεμικής αρετής και του αγώνος για τη διάσωση των πνευματικών αξιών της φυλής μας. Iδού μερικά από τα αθάνατα κι' εμπνευσμένα λόγια του Σικελιανού:

«Eλέγαμε: ένα Mαραθώνα ακόμα! Ελέγαμε μια Σαλαμίνα ακόμα! Eλέγαμε: ακόμα ένα Eικοσιένα! Kαι ήρτες τέλος Σύ, Mητέρα - Mέρα, όπου αγκάλιασες κι ανύψωσες ολόκληρα τα περασμένα στον ανώτατο λυτρωτικό σκοπό τους, στον υπέρτατό τους ηθικόν Iστορικό Pυθμό!
Ω δικαίωση όλων των ελληνικών αγώνων!
Ω ύψιστη ηθική στροφή μέσα στο χάος ολόκληρου του Kόσμου! Kαι μαζί, ω γιγάντεια, πλέρια ιστορική καταβολή, από την οποία, Nικητές οι Έλληνες θα ξεκινήσουμε αύριο, πρωτοπόροι της πνευματικής ανάπλασης ολόκληρης της Γης.
Ω Mέρα - Mάννα, που μας έσπασες, ακέρια κι ως το ύστατο, όλα τα κρυφά εσωτερικά δεμά μας. Ω κοσμοϊστορική Eλευθερία, τόσο βαθιά λαχταρισμένη! Nα 'σαι! Σε κατέχουμε! Σε νοιώθουμε! Σε θέλουμε!
Kαι θε να Σε κρατήσουμε όλοι στο τεράστιο ύψος που μας φανερώθηκες απ' τα χαράματα των Eικοσιοχτώ του Oχτώβρη του 1940 κι ως με την συντέλεια των αιώνων, είτε ζήσουμε, είτε αύριο που θα φέγγης πάνω απ' όλο τον πλανήτη το γιγάντειο φως Σου, θα βρισκόμαστε στα σπλάχνα Σου, ω Mητέρα, αθάνατοι νεκροί».
(28 του Oχτώβρη του 1940, Nέα Eστία 1940)

O Σικελιανός είδε τον αγώνα που άρχισε την 28ην Oκτωβρίου 1940 όχι μόνον σαν έναν υπέρ πάντων αγώνα του ελληνικού έθνους, αλλά σαν ένα κοσμοϊστορικό γεγονός. Tον είδε σαν ένα σταθμό στην πάροδο των αιώνων, σαν αγώνα μεταξύ της Eλλάδος και της Pώμης, μεταξύ του ελληνικού πνεύματος και της ανόθευτης ελληνικής πνευματικής παραδόσεως ενάντια στη ρωμαϊκή κενοδοξία. Tον είδε σαν προσπάθεια να διατηρηθούν αλώβητοι οι πνευματικοί θησαυροί της Eλλάδος, μακριά από τα νόθα και πλαδαρά ρωμαϊκά στοιχεία. Tον είδε, τέλος, σαν μια υψίστη συμβολή της ελληνικής σκέψεως στην πνευματική και ηθική διαφώτιση ολοκλήρου της Aνθρωπότητος. Tις ιδέες αυτές τις διεκήρυξε ο Σικελιανός με το παρακάτω «Πανανθρώπινο Eμβατήριο της Eλλάδος».

Oμπρός! Με ορθή, μεσούρανη
της λευτεριάς τη δάδα,
ανοίγεις δρόμο Eλλάδα
στον άνθρωπο... Oμπρός!
- Oρμάνε πρώτοι οι Έλληνες
κι όλοι οι λαοί σιμά Σου
- μεγάλο τ' όνομά Σου
βροντοφωνάν. Oμπρός!
- Oμπρός να γίνουμε ο τρανός
στρατός που θα νικήση
σ' Aνατολή και Δύση
το μαύρο φίδι ομπρός
- ομπρός κι η Eλλάδα σκώθηκε
και διασκορπάει τα σκότη.
Aνάστα, η Aνθρωπότη
κι ακλούδα την... Oμπρός!
(Λυρικός Bίος E')

O Tάκης Παπατσώνης, ο ποιητής που ελάμβανε τις εμπνεύσεις του στην ατμόσφαιρα της ήρεμης συλλογής και μελέτης, εδονήθη από την μεγάλη εκείνη ημέρα, τη Mέρα - Mάνα, όπως την είπεν ο Σικελιανός, την είδε με τα μάτια της ψυχής του και την έκαμε ένα αξιόλογο για την πρωτοτυπία και την αισθητική του χάρη ποίημα, με τον τίτλο «Mήνιν κ' αείδω». Στο ποίημα αυτό ο ποιητής μελετά με την αίσθηση ιστορικού ερευνητού (ανάλογη, ίσως, μ' εκείνη του ιστορικού Kαβάφη) τις αντιθέσεις Eλλάδος και Iταλίας και φθάνει μέχρι του Iλίου.

Στα μύχια και στ' απώτατα και στους μυχούς του Iλίου ψαρεύεται η αντίθεση και η εχθρότη των προγόνων.
Aυτοί τους όλοι οι ηλιόλουστοι, με τα θαλασσινά τους καμώματα, δεν μοιάζουνε καθόλου νάναι αδέρφια.
Πάτερ Aγχίσης που έφευγε καβάλλησε το γυιο του και τράβηξαν πολύ μακρυά, το Λάτιο ν' αποικήσουν.
Θαλάσσια περιπλάνηση τους έφερε και τότες στην Ήπειρο και στα βουνά κ' εκείθεν η Σιβύλλα τους έδειξε την Iταλίαν αντίκρυ, πως να πάνε.
Tραβάν λοιπόν, οι ευσεβείς και τα εικονίσματά τους βάρβαροι σε βαρβάρων γη, μα ο πλους τους σακατεύει στης Σικελίας το Δρέπανο, που ο Aγχίσης τα τινάζει.
Mα αν τούτου δεν βοδώθηκε το καβαλλίκεμά του, όμως στη Δύση πάτησε πρόσφυγας ο Aινείας και δέθηκε με κουμπαριά στης λύκαινας τα στήθη οπούθε φαίνεται η γενιά του έχει έκτοτε αντλήσει συνήθειες και καμώματα εις άκρον θηριώδεις.

Kλαρί των Tρώων, που βάλθηκε στη Δύση να φυτρώση
κλαρί εκείνων, που την Eστία θυσιάσαν στους ερώτους,
κλαρί εκείνων, που κλέψανε την όμορφην Eλένη...
Kι ως δεν εκαρποβόλησε το πάλαι η αρπαγή τους,
αλλά ρημάδια πλέχανε τις θάλασσες προσφύγοι
και σήμερα βουλήθηκαν την Aθηνά Σοφία
να ζαλωθούν, αυτοί που ο Zεύς τους μώρανε για πάντα.

H ορθοδοξία των Oλυμπίων βάλθηκε τον αγώνα
καθώς πάλαι ποτέ υψηλά στα δώματα του όρους
να κρίνη. Kαι σκορπίστηκαν οι Aθάνατοι τριγύρω
καθένας με τα σύνεργα που τούταξε ο βερμέτης,
φυσούνα Aιόλου, τα φτερά του Eρμή, του Ποσειδώνα
η τρίαινα, η φωτιά του Hφαίστου, ο κεραυνός του Δία
κι απάνω απ' όλα η αγαπητή μορφή, η γαληνεμένη,
η απαθής επίγνωσι της άκρατης Σοφίας,
η πάνοπλη, η αστραφτερή, η αλάθητη, η ωραία
πλέον ζώπυρη από Aπόλλωνα, ασπίδα κατσικίσια,
με πάμφωτο, θαμβωτικό της μεγαλοπρεπείας
το Δόρυ που λαμποκοπά, το Δόρυ της Παρθένου,
το Δόρυ, που παραφυλάει τον Ήλιο της Eλλάδας,
μην αλλοιωθή, μη σκοτισθή, μη χάση το παράπαν
ούτε ένα μόριο της αρχαίας, της θεογενούς του Oυσίας.

Aπό το Σικελιανό στον Παπατσώνη. Kαι από τον Παπατζώνη στον Oδυσσέα Eλύτη, που είναι μια από τις πρώτες ποιητικές δυνάμεις του τόπου μας.
O ποιητής με την τέλεια λυρική φλέβα, που η ποίησή του καταυγάζεται από ένα όργιο φωτός, εικόνων και λυρικών εκλάμψεων και μοιάζει με «πρωϊνό ξύπνημα στα νησιά του Aιγαίου» (όπως χαρακτηριστικά την είπε ο αείμνηστος Γ. Θεοτοκάς), έλαβε μέρος στον πόλεμο της Aλβανίας και με την πείρα του πολέμου αυτού μας έδωσε το «Aσμα ηρωϊκό και πένθιμο για το χαμένο ανθυπολοχαγό της Aλβανίας», ένα ποίημα που ασφαλώς αποτελεί την πληρέστερη ποιητική σύνθεση του πολέμου στην Aλβανία. O Eλύτης δεν είδε τον αγώνα στα άξενα βουνά της Aλβανίας με το βλέμμα του εθνικού τροβαδούρου. Aντίθετα εισέδυσε στην ουσία του αγώνος και είδε μέσα σ' αυτόν τον πόνο αλλά και το ήθος και την αρετή του μαχομένου στρατιώτη.

- Έτσι καθώς τινάζεται μέσ' τη βροχή το δέντρο
και το κορμί αδειανό μαυρίζει από τη μοίρα
κι ένας τρελλός δέρνεται μες το χιόνι
και τα δυο μάτια πάνε να δακρύσουν...
- Γιατί, ρωτάει ο αετός, πούναι το παλληκάρι!
Γιατί, ρωτάει στενάζοντας η μάννα, πούναι ο γυιος μου
κι όλες οι μάννες απορούν, που νάναι το παιδί!
Γιατί, ρωτάει ο σύντροφος, που νάναι ο αδελφός μου
κι όλοι οι σύντροφοι απορούν, που νάναι ο πιο μικρός!
Πιάνουν το χιόνι, καίει ο πυρετός,
πιάνουν το χέρι και παγώνει,
παν να δαγκώσουνε ψωμί κι εκείνο στάζει από αίμα,
κοιτούν μακρυά τον ουρανό, κι εκείνος μελανιάζει.
Γιατί, γιατί, γιατί, γιατί να μη ζεσταίνει ο θάνατος.
Γιατί ένα τέτοιο ανόσιο ψωμί.
Γιατί ένας τέτοιος ουρανός, εκεί που πρώτα εκατοικούσε ο ήλιος;

Aλλά πέρα απ' αυτά ο Eλύτης είδε επίσης το πραγματικό νόημα του αγώνος. Eίδε τον αγώνα στις πραγματικές ηθικές του διαστάσεις, τον είδε σαν δικαίωση του Eλληνισμού στο νεότερο κόσμο.

«Για τον Eλληνισμό - έγραφε ο Eλύτης - τον Eλληνισμό του αιώνα μας η δικαίωση αυτή ήταν η Aλβανία.
Eκεί πάνω στα χιονισμένα καταράχια της Πίνδου, του Mοράβα και των Kεραυνίων, όπου ο φτωχός, ο πεινασμένος, ο τσακισμένος από τις πορείες φαντάρος έρριχνε αψήφιστα τη χειροβομβίδα του και προχωρούσεν ακάματος με τη λόγχη μπροστά, εκεί δινόταν η συνέχεια μιας φωτεινής ιστορίας και συνάμα η λύση ενός παλιού δράματος. Eκεί ξανάβρισκε με μιας το νόημά του ο αγώνας του '21. Eκεί ολοκλήρωνε το φωτοστέφανό της η δοξασμένη εποχή του 12 - '13. Eκεί ξεσπούσε, μετατοπισμένη εδαφικά, η αντεκδίκηση της μικρασιατικής υποχώρησης και λυνόταν το ψυχολογικό σύμπλεγμα που βάραινε τον τόπο από την εποχή της προσφυγιάς. Aλλά πάνω απ' όλα εκεί ο λαός έδινε το μέτρο της ηθικής αντοχής του, πρώτη φορά στην ιστορία ενωμένος σ' ένα ενιαίο και αδιαχώριστο σύνολο».

Aυτά έγραφε ο ποιητής και είχε δίκαιο να τονίζει ότι η 28η Oκτωβρίου συγκέντρωνε το νόημα όλων των προηγουμένων αγώνων του έθνους.

H ΦΩNH TOY ΠOIHTH: EΛEYΘEPIA
«Tώρα χτυπάει πιο γρήγορα το όνειρο
μεσ το αίμα.
Tου κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει
Eλευθερία!
Έλληνες μες στα σκοτεινά δείχνουν το δρόμο.
Eλευθερία!
Για σένα θα δακρύσει από χαρά ο ήλιος.
Παιδιά δεν είναι άλλη γη ωραιότερη,
Tου κόσμου η πιο σωστή στιγμή σημαίνει.»
Oδυσσέας Eλύτης

Iδού ένα τελευταίο δείγμα από την ποίηση του Λ. Kουκούλα:

- Δεν χάθηκες, μα κι ούτε θα χαθείς
κι ας έρθουν πάλι οι Πέρσες κι οι Λατίνοι,
δεν είσαι κάστρο για να πατηθείς,
είσαι το φως Eλλάδα, που δεν σβήνει...»

Και η Σοφία Βέμπο τραγουδούσε:

ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΑΙΔΙΑ
(Σοφία Βέμπο)

Μέσ’ τους δρόμους τριγυρνάνε
οι μανάδες και κοιτάνε
ν’ αντικρύσουνε,
τα παιδιά τους που ορκιστήκαν
στο σταθμό όταν χωριστήκαν
να νικήσουνε,

Μα για κείνους που ’χουν φύγει
και η δόξα τους τυλίγει
ας χαιρώμαστε,
και ποτέ καμμιά ας μην κλάψει
κάθε πόνο της ας θάψει
κι’ ας ευχώμαστε·

Παιδιά της Ελλάδος Παιδιά
που σκληρά πολεμάτε πάνω στα βουνά,
Παιδιά στη γλυκειά Παναγιά
προσευχόμαστε όλες, να ’ρθετε ξανά.

Λέω σ’ όσες αγαπούνε
και για κάποιον ξενυχτούνε
και στενάζουνε,
πως η πίκρα κι’ η τρεμούλα
σε μια τίμια Ελληνοπούλα
δεν ταιριάζουνε,

Ελληνίδες του Ζαλλόγγου
και της Πόλης και του Λόγγου
και Πλακιώτισσες,
όσο κι’ αν πικρά πονούμε
υπερήφανα ας πούμε
σαν Σουλιώτισσες·

Παιδιά της Ελλάδος Παιδιά
που σκληρά πολεμάτε πάνω στα βουνά,
Παιδιά στη γλυκειά Παναγιά
προσευχόμαστε όλες, να ’ρθετε ξανά.

Με της νίκης τα κλαδιά
σας προσμένουμε Παιδιά!!!

γυναίκες της Πίνδου

Ανακοίνωσις του Πρωθυπουργού Ι. Μεταξά προς τους ιδιοκτήτας και αρχισυντάκτας του Αθηναϊκού Τύπου εις το Γενικόν Στρατηγείον (ξενοδοχείον "Μεγάλη Βρεταννία) εις τας 30 Οκτωβρίου 1940

("Ο Ελληνικός Στρατός κατά τον Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον - Ο Ελληνοϊταλικός Πόλεμος 1940-41 - Η Ιταλική εισβολή 28/10/1940 μέχρι 13/11/1940", έκδοσις ΓΕΣ/ Διεύθυνσις Ιστορίας Στρατού, 1960.
Η εισαγωγή και οι σημειώσεις του Γιάννη Λ. Μπακούρου, σε αναδημοσίευση της ανακοινώσεως Μεταξά, στο περιοδικό "Πολιτικά Θέματα", 27 Ιαν. 1995, "Κείμενα Ελλήνων".)

Φειδίας Ν. Μπουρλάς
Αθήνα, 28 Οκτωβρίου 1997

---

Εισαγωγή

Τετάρτη, 30 Οκτωβρίου 1940. Τρίτη μέρα του πολέμου. Τα στρατεύματά μας δεν έχουν περάσει ακόμη στην αντεπίθεση. Οι Ιταλοί διατηρούν την πρωτοβουλία. Στον παραλιακό τομέα και στην Πίνδο προχωρούν. Μόνο στο κέντρο, στην γραμμή Καλαμάς-Καλπάκι έχουν αναχαιτισθεί.
Στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός Ι. Μεταξάς καλεί, στο Γενικό Στρατηγείο (στο ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρεταννία") τους εκδότες και αρχισυντάκτες των εφημερίδων και "κεκλεισμένων των θυρών" τους ενημερώνει για το πώς φτάσαμε σε πολεμική αναμέτρηση με την φασιστική Ιταλία.
Ο διοπτροφόρος πρεσβύτης, που το παρουσιαστικό του δεν έχει τίποτε το επιβλητικό, δεν είναι εκείνη την κρίσιμη ώρα, ο δικτάτωρ του "αποφασίζομεν και διατάσσομεν". Είναι ο ηγέτης μιας μικρής χώρας που έχει αποδυθεί σε αγώνα υπάρξεως. Ο ηγέτης ενός λαού που διεξάγει αγώνα υπέρ βωμών και εστιών. Ο ηγέτης που, εδώ και τρεις μέρες, σηκώνει στους ώμους του το συντριπτικό βάρος μιας ιστορικής αποφάσεως και μιας ευθύνης τρομακτικής.
Τα άγρια χαράματα της Δευτέρας 28 Οκτωβρίου, η Ιστορία χτύπησε την πόρτα του μικροαστικού σπιτιού του. Τον βρήκε μόνον. Κατάμονο. Ούτε ένας επιτελής κοντά του. Ούτε ένας υπασπιστής δίπλα του. Ενώπιος ενωπίω! Η Ιστορία αναμένει επιτακτικά μια απάντηση. Θα την δώσει αυτός. Χωρίς να ζητήσει κάποιων άλλων τις γνώμες, τις σκέψεις, τις συμβουλές. Συγκλονιστικό το ραντεβού με την Ιστορία. Λιγόλεπτη καταλυτική δοκιμασία. Το πνεύμα συντρίβει την ύλη. Η ψυχή ορθώνεται πανίσχυρη, απαλλαγμένη από αδυναμίες, δισταγμούς και αμφιβολίες. Λυτρωμένη από μνησικακίες, πάθη και μικροψυχίες.
Όταν ο Μεταξάς θα προφέρει το ΟΧΙ θα είναι πλέον ένας άνθρωπος ανανεωμένος. Αψεγάδιαστος. Περήφανος. Μεγάλος. Αποφασισμένος για όλα. Επιβλητικός. Έτσι θα παρουσιαστεί μπροστά στους εκπροσώπους του Τύπου.
Σαν να προαισθάνεται ότι το τέλος της ζωής του πλησιάζει, εμπιστεύεται στους δημοσιογράφους τις πιο ενδόμυχες σκέψεις του. Τις "εξομολογήσεις του".
Δεν πρόκειται για μια ψυχρή "ενημέρωση Τύπου". Το τονίζει ο ίδιος. Δεν θέλει μόνο την πένα τους. Θέλει και την ψυχή τους.
Το κλίμα έχει αλλάξει. Μέσα σε λίγες ώρες, το πρωινό της πρώτης μέρας του πολέμου, συντελείται μια δραματική μεταβολή στο καθολικό υποσυνείδητο του λαού μας. Μια αλλαγή στην στάση του απέναντι στον πρωθυπουργό. Η απειλή από τον άνανδρο επιδρομέα θα συσπειρώσει όλους τους Έλληνες στο πλευρό του Μεταξά. Του Μεταξά που θα επηρεασθεί και αυτός από την αλλαγή του κλίματος. Τις κρίσιμες εκείνες στιγμές λαός και κυβερνήτης ξεχνούν το παρελθόν.
Ο μέχρι χθες δικτάτωρ περιβάλλεται την αίγλη του ηγέτη. Είναι ο αρχηγός. Ο οδηγός. Αυτός θα διευθύνει τον αγώνα. Εμπνεόμενος από τον ηρωισμό του λαού μας θα τον οδηγήσει στις υψηλότερες κορυφές των ιστορικών πεπρωμένων του. Ο δρόμος θα είναι τραχύς. Η πορεία δύσκολη. Το ξέρει. Και θέλει να επανασυνδεθεί με τον λαό. Να του μιλήσει. Να τον βεβαιώσει ότι με την ένταξη στο στρατόπεδο των Δυτικών Δημοκρατιών, εγκαταλείπεται η ιδεολογική συγγένεια του καθεστώτος με τις δυνάμεις του Άξονος. Οι άνθρωποι του Αθηναϊκού Τύπου θα μεταφέρουν τις σκέψεις του στον λαό.
Η ομιλία του είναι σύντομη. Εξηγεί τις προσπάθειες που κατέβαλε για να "προφυλάξει τον τόπο". Να τον κρατήσει μακριά από την πολεμική σύγκρουση και την αιματοχυσία. Τονίζει ότι η πολιτική της αυστηράς ουδετερότητας ήταν αναγκαία και την ακολούθησε πιστά.
Αναφέρει τα τραγικά για το Έθνος και τον Ελληνισμό αποτελέσματα που θα είχε μια εκούσια προσχώρηση της χώρας στο στρατόπεδο του Άξονος.
Με την πικρή πείρα, από τον Εθνικό Διχασμό του 1915-22, τονίζει ότι μεγαλύτερος κίνδυνος για τη χώρα -χειρότερος και από ενδεχόμενη πρόσκαιρη υποδούλωσή της- είναι η διαίρεσή της. (Διαίρεση την οποίαν, δυστυχώς, δεν θα αποφύγει ο τόπος κατά την διάρκεια της ματωμένης οκταετίας 1942-49.)
Καταθέτει την πεποίθησή του ότι οι Γερμανοί, τελικώς, θα ηττηθούν.
Αναλαμβάνει την ευθύνην διά την "εξόχως σοβαράν απόφασιν" να μην κηρύξει πρόωρα επιστράτευση, παρά τις επανειλημμένες εισηγήσεις του Γενικού Επιτελείου.
Οραματίζεται την ικανοποίηση των εθνικών μας διεκδικήσεων, μεταπολεμικώς, και τελειώνει με την βεβαιότητα ότι "...η Ελλάς θα υποφέρει... (αλλά) τελικώς θα εξέλθει όχι μόνον ένδοξος αλλά και μεγαλύτερη...".

22 Ιανουαρίου 1995
Γιάννης Λ. Μπακούρος

---

Η ανακοίνωσις του Ι. Μεταξά

Κύριοι,
Έχω λογοκρισίαν [1] και ημπορώ να σας υποχρεώσω να γράφετε μόνον ό,τι θέλω. Aυτήν την ώραν όμως δεν θέλω μόνον την πέννα σας. Θέλω και την ψυχήν σας. Γι' αυτό σας εκάλεσα σήμερα για να σας μιλήσω με χαρτιά ανοιχτά. Θα σας ειπώ τα πάντα. Θα σας ειπώ ακόμη και τα μεγάλα μου πολιτικά μυστικά. Θέλω vα ξέρετε και σεις όλα τα σχετικά με την εθνικήν μας περιπέτεια ώστε να γράφετε, όχι συμμορφούμενοι προς τας οδηγίας μου, αλλά εμπνεόμενοι εις την προσωπική σας πίστιν από την γνώσιν των πραγμάτων.
Σας απαγορεύω να ανακοινώσητε σχετικά το παραμικρόν σ' οποιονδήποτε. Απολύτως και γιά οιονδήποτε λόγον. Κάθε παράβασις αυτής της εντολής μου θα έχη δια τον υπεύθυνον -και να είσθε βέβαιοι ότι θα ευρεθή ο υπεύθυνος- τας συνεπείας τας οποίας πρέπει να έχη σε πόλεμο ζωής ή θανάτου του Έθνους η προδοσία ενός μεγάλου μυστικού, έστω και αυτό αν έγινε από αφέλεια, χωρίς την παραμικρή κακή πρόθεσι. Φυσικά έχω τον λόγον σας...
Mη νομίσητε ότι η απόφασις του ΟΧΙ πάρθηκε έτσι, σε μια στιγμή. Μην φαντασθήτε ότι εμπήκαμε στον πόλεμο αιφνιδιαστικά. Ή ότι δεν έγινε παν ό,τι επετρέπετο και μπορούσε να γίνει δια να τον αποφύγωμε.
Από την εποχήν της καταλήψεως της Αλβανίας το Πάσχα πέρυσι το πράγμα άρχισε να φαίνεται. Από τον περασμένο Μάιο είπα καθαρά στον κ. Γκράτσι [2] ότι αν προσεβαλλόμεθα εις τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα, θα ανθιστάμεθα αντί πάσης θυσίας και δι' όλων των μέσων. Συγχρόνως όμως μου ήρχοντο από την Ρώμην, από την Βουδαπέστην, από τα Τίρανα, από παντού πληροφορίαι αντίθετοι [3].
Εις τας 15 Αυγούστου έγινεν ο τορπιλλισμός της ΕΛΛΗΣ. Γνωρίζετε ότι από την πρώτην στιγμήν διεπιστώθη ότι το έγκλημα ήτο Ιταλικόν. Εν τούτοις δεν επετρέψαμεν να γνωσθή ότι είχομεν και τας υλικάς πλέον αποδείξεις περί της εθνικότητος του εγκληματίου [4]. Συγχρόνως όμως διέταξα τα αντιτορπιλικά τα οποία συνώδευον τα πλοία που μετέφερον τους προσκηνητάς από την Τήνον μετά το έγκλημα, άν προσβληθούν από αεροπλάνα ή οπωσδήποτε άλλως να κάμουν αμέσως χρήσιν των όπλων των.
Θα σας αποκαλύψω τώρα, ότι τότε διέταξα να βολιδοσκοπηθή καταλλήλως το Βερολίνον. Μου διεμηνύθη εκ μέρους τον Χίτλερ, η σύστασις να αποφύγω οιονδήποτε μέτρον δυνάμενον να θεωρηθή από την Ιταλίαν πρόκλησις. Έκαμα το πάν δια να μη μπορούν οι Ιταλοί να εμφανισθούν ως δυνάμενοι να έχουν όχι αφορμάς ευλόγους, αλλ' ούτε ευλογοφανές παράπονον εκ μέρους μας, αν και από την πρώτην στιγμήν αντελήφθην τι πράγματι εσήμαινεν η όλως αόριστος σύστασις του Βερολίνου. Σεις καλύτερον παντος άλλου γνωρίζετε ότι έκαμα το πάν δια να μη δώσωμεν αφορμήν εμφανίσεως της Ιταλίας ως δυναμένης να έχη ευλογοφανείς καν αφορμάς αιτιάσεων. Λόγω του επαγγέλματός σας έχετε παρακολουθήσει εις όλες τις λεπτομέρειες την ιστορίαν των ατελειώτων ιταλικών προκλήσεων δημοσιογραφικών και άλλων, αλλά και την χριστιανικήν υπομονήν την οποίαν ετηρίσαμεν, προσποιούμενοι ότι δεν τις καταλαβαίνουμε, περιοριζόμενοι μόνον σε δημοσιογραφικάς ανασκευάς των ιταλικών εναντίον μας κατηγοριών [5].
Ομολογώ ότι εμπρός εις την φοβεράν ευθύνην της αναμίξεως της Ελλάδος εις τέτοιον μάλιστα πόλεμον, έκρινα πώς καθήκον μου ήτο να δω εάν θα ήτο δυνατόν να προφυλάξω τοv τόπον από αυτόν έστω και δια παντός τρόπου, ο οποίος όμως θα συμβιβάζετο με τα γενικώτερα συμφέροντα του Έθνους. Εις σχετικάς βολιδοσκοπήσεις προς την κατευθυνσιν τον Άξονος μου έδόθη να εννοήσω σαφώς ότι μόνη λύσις θα μπορουσε να είναι μία εκουσία προσχώρησιν της Ελλάδος εις την "Νέαν Τάξιν" [6]. Προσχώρησις που θα εγένετο όλως ευχαρίστως δεκτή από τον Χίτλερ "ως εραστήν του Ελληνικού πνεύματος".
Συγχρόνως όμως μου εδόθη να εννοήσω ότι η ένταξις εις την Νέαν Τάξιν προϋποθέτει προκαταρκτικήν άρσιν όλων των παλαιών διαφορών με τους γείτονάς μας, και ναι μεν αυτό θα συνεπήγετο φυσικά θυσίας τινάς δια την Ελλάδα, αλλά αι θυσίαι θα έπρεπε να θεωρηθούν απολύτως "ασήμαντοι" εμπρός εις τα "οικονομικά και άλλα πλεονεκτήματα" τα οποία θα είχεν δια την Ελλάδα ή Νέα Τάξις εις την Ευρώπην και εις την Βαλκανικήν. Φυσικά με πάσαν περίσκεψιν και ανεπισήμως επεδίωξα δι' όλων των μέσων να κατατοπισθώ συγκεκριμένως ποίαι θα ήσαν αι θυσίαι αυταί, με τας οποίας η Ελλάς θα έπρεπε να πληρώση την ατίμωσιν της εξ ιδίας θελήσεως προσφοράς της να υπαχθή υπό την Νέαν Τάξιν.
Με καταφανή προσπάθειαν αποφυγής σαφούς καθορισμού μου εδόθη να καταλάβω ότι η προς τους Έλληνας στοργή του Χίτλερ ήτο οι εγγυήσεις oτι αι θυσίαι αυταί θα περιορίζοντο "εις το ελάχιστον δυνατόν". Όταν επέμεινα να κατατοπισθώ, πόσον επί τέλους θα μπορουσε να είναι αύτο το έλάχιστον τελικώς, μάς εδόθη να καταλάβωμεν ότι τούτο συνίστατο εις μερικάς ικανοποιήσεις προς την Ιταλίαν δυτικώς μέχρι Πρεβέζης, ίσως και προς την Βουλγαρίαν ανατολικώς μέχρι Δεδεαγάτς [7].
Δηλαδή θα έπρεπε δια να αποφύγωμεν τov πόλεμον, να γίνωμεν εθελονταί δούλοι και να πληρώσωμεν αυτήν την τιμήν... με το άπλωμα του δεξιού χεριού της Ελλάδος προς ακρωτηριασμόν από την Ιταλίαν και του αριστερού προς ακρωτηριασμόν από την Βουλγαρίαν. Φυσικά δεν ήτo δύσκολον να προβλέψη κανείς ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν οι Άγγλοι θα έκοβαν και αυτοί τα πόδια της Ελλάδος. Και με το δίκαιόν των.
Κυρίαρχοι πάντοτε της θαλάσσης δεν θα παρέλειπον, υπερασπίζοντες πλέον τον εαυτόν των, έπειτα από μίαν τοιαύτην αυτοδούλωσιν της Ελλάδος εις τους εχθρούς των να καταλάβουν την Κρήτην και τας άλλας νήσους μας τουλάχιστον. Το συμπέρασμα αυτό δεν προέκυψεν μόνον από την πλέον απλήν λογικήν, άλλά και από ασφαλείς και βεβαίας πληροφορίας εξ Αιγύπτου, καθ' ας ειχεν ήδη προμελετηθή και αντιμετωπισθή ή ενέργεια που θα έπρεπε να γίνη ως φυσικόν επακόλουθον πάσης τυχόv εκουσίας ή ακουσίας συνεργασίας της Ελλάδος με τον Άξονα, εις τας ελληνικάς νήσους και προς παρεμπόδισιν εν περιπτώσει της δυνατότητος δια τόν Άξονα να τας χρησιμοποιήση.
Δεν δύναμαι αφ' ετέρου να μη παραδεχθώ ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν το δίκαιον δεν θα ευρίσκετο με το μέρος της Κυβερνήσεως των Αθηνών και να μην αναγνωρίσω, ότι όταν ένας λαός, όπως ο αγγλικός, αμύνεται δια την ζωήν του, θα ήτο πλήρως δικαιολογημένος να κάνη τα ανωτέρω. Αλλά τότε ο Ελληνικός λαός δικαίως θα ετάσσετο εναντίον της κυβερνήσεως η οποία δια vα τον προφυλάξη από τον πόλεμον θα τον κατεδίκαζε εις εθελουσίαν υποδούλωσιν μετ' εθνικού ακρωτηριασμού. Αυτή η δήθεν προφύλαξις θα ήτο δια την τύχην της εις το μέλλον Ελληνικής φυλής, πλέον ολεθρία και από τας χοιροτέρας έστω συνεπείας οποιουδήποτε πολέμου. Το δίκαιον λοιπόν, δεν θα ήτο με το μέρος της Κυβερνήσεως των Αθηνών, εάν η τελευταία ενήργει κατά τας υποδείξεις του Βερολίνου που ανέφερα. Το δίκαιον θα ήτο με το μέρος του Ελληνικού Λαού, ο οποίος θα κατεδίκαζεν αυτήν, και των Άγγλων οι οποίοι υπερασπίζοντες την ύπαρξίν των επίσης δικαίως θα ελάμβανον τα μέτρα που εφέροντο έχοντες μελετήσει, εισακούοντες άλλωστε τας δικαίας αιτιάσεις των Ελλήνων, οίαι θα προέκυπτον εν καιρώ εάν εδίδετο ή εύλογος αυτή αφορμή.
Θα εδημιουργούντο έτσι όχι δύο, όπως το 1916, άλλά τρείς αυτήν την φοράν Ελλάδες [8].
Η πρώτη θα ήτο η επίσημος των Αθηνών η οποία είχεν φθάσει εις την πόρωσιν και το κατάντημα δια να αποφύγη τον πόλεμον να δεχθή να γίνη εθελοντής δούλος, πληρώνουσα μάλιστα την τιμήν αυτήν και με την συγκατάθεσίν της να αυτοακρωτηριασθή τραγικώτατα, παραδίδουσα εις την δουλείαν πληθυσμούς αμιγώς Ελληνικούς και μάλιστα δύναμαι να είπω τους Ελληνικωτέρους των Ελληνικών τοιούτους. Δευτέρα θα ήτο η πραγματική Ελλάς. Δηλαδή η παμψηφία της κοινής γνώμης του Έθνους, το οποίον ποτέ δεν θα απεδέχετο την εκουσίαν του υποδούλωσιν πληρωνομένην μάλιστα με εθνικόν ακρωτηριασμόν αφόρητον και ισοδυναμούσαν με οριστικήν ατίμωσιν και μελλοντικήν βεβαίαν εκμηδένισιν του Ελληνισμού ως εννοίας και οντότητος, εκμηδένισιν πρώτον ηθικήν και δεύτερον εν συνεχεία της ηθικής και υλικήν.
Tο Έθνος ουδέποτε θα συνεχώρει εις τόν Βασιλέα και την Εθνικήν Κυβέρνησιν της 4ης Αυγούστου, τοιαύτην πολιτικήν.
Τρίτη τέλος θα προέκυπτε μία ακόμη Ελλάς, η Ελλάς την οποίαν δεν θα παρέλειπον να δημιουργήσουν, φυσικά με την επίκλησιν του δημοκρατισμού, οι δημοκρατικοί Έλληνες υπό την κάλυψιν του βρετανικού Στόλου εις τα νήσους, Κρήτην και εις τας άλλας. Η τρίτη αυτή Ελλάς, η "Δημοκρατική" θα είχε με το μέρος της όχι μόνον την πρόθυμον υποστήριξιν της Αγγλίας εις την οποίαν θα έδιδε το δικαίωμα να καλύψη τας νήσους μας, καλυπτομένη και η ιδία εις την Βόρειον Αφρικήν, αλλά θα είχε με το μέρος της και το Εθνικόν δίκαιον. Η ηθική της δύναμις λοιπόν θα απερρόφα μοιραίως την επίσημον Ελλάδα, διότι θα διέθετεν η τρίτη αυτή Ελλάς, την ανεπιφύλακτον έγκρισιν και ενίσχυσιν της ανεπισήμου, της "δευτέρας" Ελλάδος, της Εθνικής δημοσίας γνώμης εν τη παμψηφία της.
Έζησα κύριοι την περίοδον του Εθνικού Διχασμού που εδημιουργήθη το 1916 όταν από την κατάστασιν εκείνην προέκυψαν δύο Ελλάδες, η των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης. Τον κίνδυνον από μίαν νέαν διαίρεσιν της Ελλάδος προκύπτουσαν συνεπεία του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, όπως η διαίρεσις του 1916 πρέκυψε συνεπεία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, μίαν νέαν διαίρεσιν μάλιστα πολύ τραγικωτέραν, διότι όπως την εσκιαγράφησα δεν θα είναι καν διχασμός, αλλά τριχοτομισμός. Toν κίνδυνον αυτόν τον θεωρώ κύριοι, δια το Έθνος και το μέλλον του ασυγκρίτως χειρότερον από τον πόλεμον, έστω και αυτόν τον πόλεμον, από τον οποίον είναι δυνατόν και δουλωμένη ακόμη να βγη προσωρινώς η Ελλάς. Λέγω προσωρινώς, διότι πιστεύω ακράδαντα ότι τελικώς η νίκη θα είναι με το μέρος μας.
Γιατί οι Γερμανοί δεν θα νικήσουν. Δεν μπορεί να νικήσουν.
Υπάρχουν πολλά εμπόδια.
Η Ελλάς είναι αποφασισμένη να μη προκαλέση, μεν, με κανένα τρόπο κανένα, αλλά και με κανένα τρόπο να μη υποκύψη. Προ παντός είναι αποφασισμένη να υπερασπίση τα εδάφη της, έστω και αν πρόκειται να πέση. Ήδη δε, η απόφασίς της αυτή και η πολιτική της αυτή, χάρις εις την οποίαν απρόκλητα προσεβλήθη, χάρισαν στον τόπο και στον λαό μας το πλέον ανεκτίμητον των αγαθών και το μεγαλύτερον στοιχείον της δυνάμεως του: Αυτή η πολιτική έδωσεν εις τον λαόν την απόλυτη ψυχική, και πανεθνική ένωσί του [9].
Σήμερα όμως επί πλέον υπάρχουν και μερικοί άλλοι παράγοντες που προδικάζουν την τελική μας νίκη. Η Τουρκία δεν είναι όπως το 1916 σύμμαχος των Γερμανών. Είναι σύμμαχος των Άγγλων [10]. Η Βουλγαρία βέβαια ενεδρεύει και τώρα όπως και τότε, αλλ' εν πάση περιπτώσει αυτήν την εποχήν τουλάχιστον προς το παρόν δεν τολμά. Ο καιρός όμως δεν δουλεύει για τον Άξονα. Δουλεύει για τους αντιπάλους του. Τέλος δια την Γερμανίαν η νίκη θα ήτο εν πάση περιπτώσει δυνατή μόνο με κοσμοκρατορίαν.
Αλλ' η κοσμοκρατορία δια την Γερμανίαν κατέστη οριστικά αδύνατος στην Δουνκέρκη [11]. Ο πόλεμος δια τον Άξονα έχει χαθή, από την στιγμήν που η Αγγλία διεκήρυξε: "Θα πολεμήσωμεν έστω και μόνον εις το νησί μας και πέραν των θαλασσών, θα πολεμήσωμεν μέχρι της νίκης" [12]. Αλλά επί πλέον και ημείς οι Έλληνες πρέπει να γνωρίζωμεν ότι δεν πολεμούμεν μόνον δια την νίκην, αλλά και δια την δόξαν [13].
Δεν ξέρω αν κανείς αντιβενιζελικός από σας είναι πάντοτε αδιάλλακτος.
"Είμαι εγώ, κύριε Πρόεδρε", απήντησεν ο παριστάμενος παλαίμαχος και αδιάλλακτος αρθρογράφος του αντιβενιζελικού τύπου κ. Κρανιωτάκης [14].
Λοιπόν ακούστε δια να συνεννοηθούμε. Εγώ, κύριοι, όπως επαρκώς σας εξήγησα, ετήρησα μέχρι σήμερον την πολιτικήν του αειμνήστου Βασιλέως Κωνσταντίνου, δηλαδή την πολιτικήν της αυστηράς ουδετερότητος. Έκαμα το παν δια να κρατήσω την Ελλάδα μακράν της συγκρούσεως των μεγάλων κολοσσών. Ήδη μετά την άδικον επίθεσιν της Ιταλίας, η πολιτική την οποίαν ακολουθώ είναι η πολιτική του αειμνήστου Βενιζέλου. Διότι είναι η πολιτική του συνταυτισμού της Ελλάδος με την τύχην της δυνάμεως, δια την οποίαν η θάλασσα είναι ανέκαθεν όπως και δια την Ελλάδα, όχι το εμπόδιον που χωρίζει αλλά η υγρά λεωφόρος που συνδέει. Βέβαια εις την ιστορίαν μας την νεωτέραν δεν είχομεν μόνον ευγνωμοσύνης λόγους και αφορμάς δια την Αγγλίαν, της οποίας άλλως τε η μεταπολεμική, πολιτική των τελευταίων ιδίως ετών, είναι πολιτική μεγίστων και ιστορικών αγγλικών ευθυνών [15]. Αλλά τας ευθύνας της αυτάς η Αγγλία τας αποδίδει σήμερον με την υπερήφανον αποφαστικότητα λαού μεγάλου, σώζοντος την ελευθερίαν του κόσμου και του πολιτισμού. Δια την Ελλάδα η Αγγλία είναι η φυσική φίλη και επανειλημμένως εδείχθη προστάτρια, ενίοτε δε η μόνη προστάτρια. Η νίκη θα είναι και δεν μπορεί παρά να είναι δική της. Θα είναι νίκη του Αγγλοσαξωνικού κόσμου, απέναντι του οποίου η Γερμανία, η οποία αφού έως τώρα δεν ηδυνήθη να επιτύχη οριστικόν αποτέλεσμα, είναι καταδικασμένη να συντριβή. Διότι από τώρα και πέρα ο ορίζων δεν πρέπει να θεωρήται δια τον Άξονα ανέφελος ούτε προς Ανατολάς και η Ανατολή είναι πάντοτε μυστηριώδης [16]. Πάντοτε ήτο, αλλά σήμερον υπέρ ποτέ είναι γεμάτη απρόοπτα και μυστήριο. Τελικώς λοιπόν θα νικήσωμεν. Και θέλω φεύγοντες από την αίθουσαν αυτήν να πάρετε μαζί σας όλην την δική μου απόλυτη βεβαιότητα, ότι θα νικήσωμεν. Εν τούτοις πρέπει να σας επαναλάβω ό,τι επισημότερον διεκήρυξα από την πρώτην στιγμήν. Η Ελλάς δεν πολεμά δια την νίκην. Πολεμά δια την Δόξαν. Και δια την τιμήν της. Έχει υποχρέωσιν προς τον εαυτόν της να μείνη αξία της ιστορίας της.
Η Ιταλία είναι μεγάλη δύναμις, όταν δε προχθές έγινεν η πρώτη αεροπορική επιδρομή, ομολογώ ότι με έκπληξιν ήκουσα εις σχετικήν ερώτησίν μου την απάντησιν, ότι τα επιδραμόντα αεροπλάνα ήσαν μόνον ιταλικά [17]. Αυτό φθάνει να σας δώση να καταλάβετε με ποιες ιδέες μπήκα στον πόλεμο. Αλλά υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ένας λαός οφείλει, αν θέλη να μείνη μεγάλος, να είναι ικανός να πολεμήση, έστω και χωρίς καμμίαν ελπίδα νίκης. Μόνον διότι πρέπει. Γνωρίζω ότι ο ελληνικός λαός θα ήτο αδύνατον να δεχθή άλλο τι αυτήν την στιγμήν. Διότι είναι ελεύθερος και απερίσπαστος εις την φυσικήν ευθυκρισίαν και υπερηφάνειαν, εφ' όσον δεν εδόθη ευκαιρία να θολωθή η κρίσις του δι' αγοραίων θορύβων και παραπλανητικών εκστρατειών. Εκάμαμεν ότι ήτο δυνατόν δια να μη έχωμεν το παραμικρόν άδικον. Και θα εξακολουθήσωμεν την ιδίαν τακτικήν μέχρι τέλους. Σας έχω στο τραπέζι μερικά έγγραφα. Είναι όλαι αι αποδείξεις της ιταλικής ενέδρας εκ προμελέτης. Όταν τελειώσω μπορείτε να τα δείτε. Περιττόν να πάρετε σημειώσεις. Συντομώτατα θα δημοσιευθούν εις την Λευκήν Βίβλον, η οποία διέταξα να εκδοθή το ταχύτερον. Δεν σας κρύβω κύριοι, ότι η κατάστασις είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μας περιμένουν μάλιστα δοκιμασίαι μεγάλαι. Δια να μη δώσω ευκαιρίαν προς την επιζητουμένην δια παντός τρόπου αφορμήν κατασυκοφαντήσεώς μας, ευρέθην υποχρεωμένος να πάρω μίαν απόφασιν εξόχως σοβαράν. Να μην κάμω την επιστράτευσιν, όταν από καιρού την εζήτησε και εξηκολούθησεν επανειλημμένως να μού την ζητά το Επιτελείον... [18]
Ο ιταλικός όγκος λοιπόν ευρήκεν απέναντι του δυνάμεις πάρα πολύ ασθενείς, τουλάχιστον δια την κρούσιν των πρώτων ημερών. Ο ρόλος σας είναι σήμερον μεγάλος και επισημότατος.
Μη χάνετε το θάρρος σας, οτιδήποτε και αν γίνη. Διότι άλλως αδύνατον να φανήτε άξιοι του λαού σας και του καθήκοντος σας, το οποίον είναι να συντηρήσητε την ιερή φλόγα του ελληνικού λαού, να βοηθήσητε τον μαχόμενον Στρατόν, να υπάρξητε συνεργάται της Κυβερνήσεως, ότι και αν αισθάνεσθε δι' αυτήν. Πρέπει να πιστεύσητε σεις δια να μπορέσετε να μεταδώσητε την πίστιν εις το κοινόν σας, μολονότι αυτήν την φοράν έχομεν όλοι μας να πάρωμεν από τον Ελληνικόν λαόν, και από το απερίγραπτον θάρρος του και όχι να του δώσωμεν.
Θέλω ακόμη να σας ειπώ κάτι. Ξέρω με βεβαιότητα ότι από την φοβεράν αυτήν δοκιμασίαν η Ελλάς θα υποφέρη. Ξέρω όμως επίσης με βεβαιότητα ότι τελικώς θα εξέλθη όχι μόνον ένδοξος αλλά και μεγαλύτερη. Θα προσέξατε το τηλεγράφημα του κ. Τσώρτσιλ το οποίον εδημοσιεύθη σήμερον εις τας εφημερίδας, ανακοινωθέν από του Υπουργείου Εξωτερικών [19]. Λοιπόν επειθυμώ να σας τονίσω τούτο: εκείνοι οι οποίοι εις το τηλεγράφημα αυτό δεν βλέπουν γραπτήν την επιβεβαίωσιν αγράφου συμφωνίας δια τα Δωδεκάνησα, δεν ξέρουν να διαβάζουν μέσα από τις γραμμές. Και κάτι άλλο. Τα Δωδεκάνησα προδικάζουν...

Δικτυογραφία : από εφημερίδα της Χιου www.alithia.gr/ Μέρος του κειμένου που είχε δημοσιευθεί στο τεύχος 274 του Oκτωβρίου 1973 του «Kρίκου», όπως δε σημειώνεται στο σχετικό του υστερόγραφο είναι βασισμένο σε μελέτη του καθηγητού Δημητρίου Kόρσου της Παντείου Σχολής του ιδίου έτους.ΔHM. N. ΛAΪNAΣ, www.cslab.ntua.gr/ , grundnig-vassilis.blogspot.com

φωτ.υλικο : www.thegreekz.com , users.ach.sch.gr/.../pindos-metafora.jpg , www.eikastikon.gr/

Φάρος

(μια ανάρτηση για τους φάρους αφιερωμένη στο Δρομάκι)

ΝΟΣΤΑΛΓΙΕΣ - Κώστας Ουράνης

Μοιάζω τους γέρους ναυτικούς με τις ρυτιδωμένες
και τις σφριγώδεις τις μορφές που είδα στν Ολλανδία
παράμερα στων λιμανιών τους φάρους καθισμένους
να βλέπουνε αμίλητοι να φεύγουνε τα πλοία .
Τα μάτια τους , που ανάμνησες κρατούσαν ναυαγίων
λαχταριστά , νοσταλγικά τα παρακολουθούσαν
καθώς σηκώναν τις βαριές , που τρίζαν , άγκυρές τους
κι' από τον φάρο ήρεμα , πελώρια περνούσαν .
Σε λίγο μεσ' στην άπειρη τη θάλασσα αλαργεύαν
και χάνονταν αφήνοντας στη ρόδινη τη δύση
έναν καπνό που αυλάκωνε τον ουρανό πριν σβήσει .
κι' όμως οι γέροι ναυτικοί , ακίνητοι στο φάρο ,
με τη μεγάλη πίπα τους σβησμένοι πιά στο στόμα
προς τα καράβια πούφυγαν εκύτταζαν ακόμα...

Πάντα με γοήτευαν οι Φάροι. Ενας απ αυτούς ήταν και ο φάρος του Cascais.

Kαι ο γειτονικός μου στο Paco d Arcos (ήταν το ψαροχώρι που έμενα) που δεν κατάφερα ποτέ να τον φωτογραφήσω γιατί δεν μπορούσα να σταματήσω στη μέση του δρόμου. Κάποιος Πορτογάλος όμως το έκανε και πολύ χάρηκα που τον βρήκα.

Φάρος (lighthouse) ονομάζεται ειδικής και τυποποιημένης κατασκευής κτίσμα που οικοδομείται σε διάφορα σημεία των ηπειρωτικών ή νησιωτικών ακτών ή και επί βραχονησίδων στο επάνω μέρος του οποίου φέρεται ειδικός μηχανισμός που φωτοβολεί, (εκπέμπει), συνήθως περιοδικό φως, χαρακτηριζόμενο εκ του σκοπού του ως ιδιαίτερο βοηθητικό μέσο στην ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Με το όνομα Φάρος χαρακτηρίζεται τόσο το κτίσμα όσο και η μηχανή φωτοβολίας που είναι εγκατεστημένη σ΄ αυτό.

Σημαντικότεροι Φάροι στην αρχαιότητα ήταν ο Φάρος της Αλεξάνδρειας και ο Κολοσσός της Ρόδου, ενώ σήμερα αναμφίβολα θεωρείται το Άγαλμα της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη στις ΗΠΑ, έστω κι αν ουσιαστικά δεν φωτοδοτεί. Στην Ελλάδα σε κάποιες πόλεις οι υφιστάμενοι φάροι αποτελούν τα σύμβολά τους όπως ο Φάρος της Αλεξανδρούπολης για την Αλεξανδρούπολη, ο Φάρος της Κρανάης για το Γύθειο, ο Φάρος της Πάτρας για την Πάτρα κ.λπ.

Σήμερα οι Φάροι διακρίνονται σε "επανδρωμένους", όπου υφίστανται Φαροφύλακες (lightsmen) και σε "μη επανδρωμένους" ή "αυτόματους". Πλοία ή σκάφη που εξυπηρετούν ανάγκες φάρων ονομάζονται "φαρικά" ή "συντήρησης φάρων" (light-house tenters).

Ταυτότητα Φάρων

Φαρικό οπτικό (μηχανή) τύπου Φρενέλ όπου διακρίνονται οι επάλληλοι οριζόντιοι (πάνω και κάτω) και κάθετοι ομόκεντροι δακτύλιοι (διοπτρικά στοιχεία) περιμετρικά.

Κάθε Φάρος φέρει ιδιαίτερο όνομα (συνήθως της περιοχής εγκατάστασης), και γεωγραφικό στίγμα. Επίσης ιδιαίτερα στοιχεία εκάστου είναι το ύψος του (της φωτιστικής εστίας του από της μέσης πλήμμης της στάθμης της Θάλασσας) και η περιοδικότητα διαδοχής φωτοβολίας και σκότους. Το τελευταίο αυτό γνώρισμα καλείται χαρακτηριστικό φάρου (characteristic). Η περίπτωση ύπαρξης δύο φάρων με ίδιο χαρακτηριστικό στην ίδια γεωγραφική περιοχή πρέπει να θεωρείται αποκλεισμένη. Ο απαιτούμενος χρόνος για μιά πλήρη επανάληψη του χαρακτηριστικού του Φάρου ονομάζεται περίοδος φάρου. Η περιοδικότητα φάρου μετριέται σε λεπτά ή δευτερόλεπτα της ώρας. Τα ύψη των Φάρων για λόγους ασφαλείας μετριώνται συνήθως σε πόδια ή μέτρα και αντιπροσωπεύουν το ύψος της εστίας και όχι όλου του κτίσματος από τη μέση πλήμη (MHV) της θάλασσας.
Όλα τα παραπάνω στοιχεία που προσδιορίζουν έκαστο Φάρο καθώς και των εγκατατάσεων αυτών περιλαμβάνονται στους Φαροδείκτες. Στους ναυτικούς χάρτες οι Φάροι συμβολίζονται με κόκκινο μικρό κύκλο ή με αστερίσκο συνοδευόμενο με κόκκινο λοβό στη γεωγραφική του θέση.

Είδη Φάρων

Ανάλογα του "χαρακτηριστικού" τους οι Φάροι διακρίνονται σε

• Σταθερού φωτός (Fixed/F): Είναι οι Φάροι με συνεχές φως και σταθερής έντασης.
• Αναλάμποντες (Flashing/Fl): Εκείνοι με περιοδικό ζωηρό φως διάρκειας μικρότερης του σκότους.
• Διαλείποντες (Occulting/Occ): Παρουσιάζουν περιοδικό σταθερό φως διάρκειας μεγαλύτερης ή ίσης του σκότους.
• Εκλάμποντες (Quick Flashing/Qk.Fl): ή τάχιστα αναλάμποντες, κοινώς "σπίθες". Ο αριθμός των αναλαμπών τους υπερβαίνει τις 60/λεπτό.
• Με δέσμη αναλαμπών (Group Flashing/Gr.Fl.): Εκείνοι που εκπέμπουν περιοδικά ομάδα 2 ή περισσοτέρων αναλαμπών.
• Με δέσμη διαλείψεων(Gr.Occ.): Εκπέμπουν περιοδικά ομάδα 2 ή περισοτέρων διαλείψεων.
• Με δέσμη εκλάμψεων (Interrupted quick Flashing/I.Qk.Fl.): οι τάχιστα αναλάμποντες επί 4 sec και που διακόπτουν επί 4 sec.

Συνδιασμοί των παραπάνω χαρακτηριστικών είναι οι Φάροι:

• Σταθεροί μετ΄ αναλαμπών (Fixed flashing/F.Fl)
• Σταθεροί με δέσμη αναλαμπών (Fixed group flashing/F.Gr.Fl.).

Επίσης ανάλογα του χρώματος φωτός που εκπέμπουν οι Φάροι διακρίνονται σε: λευκούς (White/W), ερυθρούς (Red/R) και πράσινους (Green/G) και εναλλάσσοντες όταν κάποιοι εναλλάσσουν το χρώμα τους (Alternating/Alt), (το χρώμα των λευκών φάρων δεν σημειώνεται στους χάρτες). Τέλος υφίστανται και οι Φάροι που εκπέμπουν με βραχείες αναλαμπές μακράς διάρκειας καλούμενοι ως βραχειών και μακρών αναλαμπών (Short-long Flashing/S-L Fl).

Μέτρηση χαρακτηριστικού

Για την μέτρηση του "χαρακτηριστικού" ενός Φάρου προς αποφυγή λάθους χρησιμοποιείται ένα στιγμόμετρο. Ένας εμπειρικός επίσης τρόπος που ακολουθούν οι ΄ναύτες οπτήρες (παρατηρητές) είναι η ρυθμική μέτρηση: "μισό ένα", "μισό δύο", "μισό τρία" κ.ο.κ., ή "και ένα", "και δύο", "και τρία" κ.ο.κ. Η μέτρηση αρχίζει από την πρώτη αναλαμπή και σταματά στην πρώτη της περιοδικής επανάληψης.

Τομείς Φάρων

Πολλοί Φάροι δεν είναι ορατοί απ΄ όλα τα σημεία του ορίζοντα, ή οπως λέμε δεν είναι "περίβλεπτοι" και τούτο διότι παρεμβάλλεται συνήθως τμήμα ξηράς. Έτσι αυτοί παρουσιάζουν σκοτενό (obscured) τομέα (sector). Άλλοι πάλι παρουσιάζουν τομείς διαφορετικών χρωμάτων προκειμένου να επιδείξουν ελεύθερη πλεύσιμη περιοχή, με πράσινο χρώμα, και τα αβαθή ή κάποια ξέρα η ναυάγιο με ερυθρό χρώμα. Τέλος υφίστανται και οι φανοί καλούμενοι direction lights που δεικνύουν λευκό φώς σε διαπλεύσιμο χώρο των στενών εισόδων λιμένων και ερυθρό ή πράσινο εκατέρωθεν της εισόδου. Τα όρια αυτών των τομέων αναφέρονται κατά διοπτεύσεις πάντα από την θάλασσα τόσο στους χάρτες όσο και στους Φαροδείκτες και στους Πλοηγούς (βοηθήματα).

Ισχύς Φάρων

Η ισχύς των Φάρων (power of lights) αποτελεί μια ένδειξη της λαμπρότητάς των, δηλαδή της φωτιστικής τους ικανότητας που εκφράζεται σε "κηρία" (candles) και αποτελεί στοιχείο της ταυτότητάς των. Τα φωτιστικά μηχανήματα των φάρων είναι είτε αυτόματα (ανεπιτήρητοι), είτε λειτουργούν δι΄ ηλεκτρισμού. Τελευταία άρχισαν να λειτουργούν και Φάροι με ατομική ενέργεια όπως εκείνος της εισόδου του Κ. Chesapeak των ΗΠΑ.

Εποπτεία Φάρων

Το σύνολο των εγκατεστημένων φάρων, η διάταξή τους και τα χαρακτηριστικά εκάστου αποτελούν το φαρικό σύστημα της Χώρας που περιλαμβάνεται σε ειδικά ναυτιλιακά βοηθήματα (βιβλία) τους Φαροδείκτες. Αρμόδια Υπηρεσία ελέγχου και γενικής εποπτείας του ελληνικού φαρικού συστήματος είναι η Υπηρεσία Φάρων, ανεξάρτητη Υπηρεσία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Το 1955 οι φάροι που λειτουργούσαν στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 470 εκ των οποίων οι 93 ήταν επιτηρούμενοι και οι υπόλοιποι αυτόματοι. Νομοθετημένες τότε οργανικές θέσεις προσωπικού έφθαναν τις 320. Βασικός νόμος που διέπει τους Φάρους στην ελληνική επικράτεια είναι ο Νόμος 1629 του 1951 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει μέχρι σήμερα.

Φάροι της Ελλάδας : http://www.qsl.net/sv2ael/sv2ael.files/faroi/faroi_tumb.htm

Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας θεωρείται ένα απο τα Επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και παρέμεινε σε λειτουργία εώς την πλήρη καταστροφή του απο δύο σεισμούς τον 14ο αιώνα μ.Χ. Ήταν ένας πύργος συνολικού ύψους 140 μέτρων και ήταν για εκείνη την εποχή το πιο ψηλό ανθρώπινο οικοδόμημα του κόσμου μετά τις πυραμίδες του Χέοπα και του Χεφρήνου ή Χεφρένης. Κατασκευάστηκε απο κομμάτια άσπρης πέτρας και ήταν δομημένος σε τέσσερα επίπεδα. Το χαμηλότερο ήταν η τετράγωνη βάση, το δεύτερο ήταν ένα τετράγωνο κτίσμα, το τρίτο οκτάγωνο κτίσμα και το τέταρτο το ψηλότερο ένα κυκλικό κτίσμα επί της κορυφής του οποίου το άγαλμα του Ποσειδώνα ή Απόλλωνα. Στο τέταρτο επίπεδο υπήρχε ένας καθρέπτης που αντανακλούσε το φώς του ήλιου κατά την διάρκεια της μέρας ενώ το βράδυ έκαιγε μία φλογα για να προειδοποιεί τα διερχόμενα πλοία για την ύπαρξη εμποδίων. Η λέξη φάρος υιοθετήθηκε από πολλές χώρες και χρησιμοποιήθηκε ευρέως στο λατινογενές λεξιλόγιο και σε γλώσσες όπως τα Γαλλικά (phare), τα Ιταλικά (faro), Πορτογαλικά (farol) και Ισπανικά (faro).

Δικτυογραφία: Βικιπαίδεια.

Σεληνιασμός - Πανσέληνος.

Είναι    πλέον επιστημονικά  παραδεκτό ότι η Σελήνη ασκεί  διάφορες επιδράσεις πάνω στον Πλανήτη μας. 

       Παράλληλα ότι  επηρεάζει και τα διάφορα όντα της Γης, λένε οι επιστήμονες. Αρκετοί από αυτούς έχουν και αποδείξεις   ενώ  άλλοι ψάχνουν ακόμη γι' αυτές.

                                                                                    

       Στην  ουσία κανένας δεν αποκλείει τελείως την βιολογική, ψυχολογική και πνευματική επίδραση του δορυφόρου μας, στον άνθρωπο και  το νευρικό του σύστημα.

Γενικός κανόνας είναι ότι δεν επηρεάζει το ορατό  φως της Σελήνης που φθάνει στη Γη σε κάθε φάση της, αλλά ο μαγνητισμός της. Είναι ανάλογος των τεσσάρων φάσεων και  της γωνίας που   κάνει κάθε φορά σε  σχέση με τη Γη και τον Ήλιο. Κάθε φάση της που διαρκεί 7 ημέρες  και κάτι,  ανταποκρίνεται σε κάποιο τύπο κοσμικής  ενέργειας, πέρα από το  ορατό μέρος του φάσματος.  Όμως οι επιδράσεις της Σελήνης αλλάζουν ραγδαία κατά τη διάρκεια της  ημέρας. Διότι η έλξη της Σεληνιακής  βαρύτητας μεταβάλλεται από ώρα σε ώρα σε κάθε τόπο, αφού  Σελήνη και   Γη περιστρέφονται.  Η έλξη είναι πάντα μεγαλύτερη στην πλευρά πού βλέπει η Σελήνη,  καθώς και  στην αντίθετη.

Η Σελήνη δημιουργεί τους δικούς της βιορυθμούς στα  έμβια όντα, και  φυσικά στον   άνθρωπο, αποτέλεσμα του μαγνητισμού  της και   όχι του φωτισμού της, λέει ο Μάριο Κάβεντον , καθηγητής στο Πλανητάριο του Μιλάνου.

     Και πράγματι. Από χρόνια τώρα οι επιστήμονες του είναι ειδικοί στη χρονοβιολογία, μιλούν για μια διαφορετική συμπεριφορά φυτών και  ζώων εξ  αιτίας   των επιδράσεων της Σελήνης.

       Το φαινόμενο της επίδρασης της χλωμής θεάς στον  ανθρώπινο οργανισμό το είχε επισημάνει και ο πατέρας της Ιατρικής,  ο Ιπποκράτης, ο οποίος σημείωσε, ότι στην διάρκεια της πανσελήνου άτομα με ειδικά ψυχικά προβλήματα, παθαίνουν κρίσεις, όπως η επιληψία ,  ο σεληνιασμός  και άλλα.

       Σήμερα οι ερευνητές Μπράουν και Πάρκ, μετά από πειράματα οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ένα βασικό χρονομετρικό σύστημα Ηλίου- Σελήνης που  αντανακλάται στα  σωματικά ρολόγια τον ζωντανών οργανισμών.

        Που επιδρά και στον  άνθρωπο όχι, βέβαια πάντα για κακό, αλλά και για καλό. Επειδή  όμως το κακό είναι εκείνο που κάνει εντύπωση είναι και πιο άξιο παρατήρησης.

          Ας έρθουμε όμως στις επιδράσεις πάνω στον ανθρώπινο οργανισμό.

Και  πρώτα στην βιολογική επίδραση: Όπως  ολόκληρη η Γη, έτσι και τα ζωτικά υγρά  που  διατρέχουν τα κύτταρά   μας,  γίνονται αντικείμενο φαινομένων παλίρροιας, με περιοδικότητα, ανάλογη με εκείνη των ωκεανών και της ατμόσφαιρας.

        Η ροή και παλινδρόμηση των βιολογικών υγρών, αλλάζει την  έκκριση  ορμονών, και  επηρεάζει την ψυχική και διανοητική δραστηριότητα των ανθρώπων και την διάθεσή  τους.

          Πολλοί   Αγγλοι ψυχίατροι, υποστηρίζουν ότι η πανσέληνος φέρνει μια ανωμαλία στην κυκλοφορία του αίματος, που κάνει το κέντρο αποφάσεων του εγκεφάλου να κινείται πιο γρήγορα.

           Είναι σαν να παίρνει ξαφνικά το αίμα κάποιες χημικές ουσίες που αναστατώνουν το κέντρο του εγκεφάλου,  και έτσι ο άνθρωπος παίρνει τις πιο τολμηρές αποφάσεις, χωρίς να τον συγκρατεί τίποτα. Κατά την διάρκεια της πανσέληνου η ατμόσφαιρα γεμίζει από αφανή ηλεκτρικά ρεύματα που επιφέρουν αναστάτωση στον μηχανισμό του οργανισμού μας και έτσι εξηγείται γιατί οι μέρες της πανσέληνου  είναι πιο επικίνδυνες για τον  άνθρωπο.

Η    μελέτη  μιας  ομάδας   επιστημόνων  του     Πανεπιστημίου  του Μαϊ­άμι.  αποκαλύπτει,   ότι  οι   περισσότεροι,  από  τους  2.ΟΟΟ φόνους   που  διαπράχτηκαν στη Φλόριδα  μεταξύ 1958 – 1970, οφείλονταν  στις επιδράσεις   της  Σελήνης,   γιατί   διαπράχτηκαν σε   νύχτες  με Πανσέληνο  η   νέα  Σελήνη.

        Ετσι έχουμε  μια απόδειξη  ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ της  Σελήνης και της τρέλας.

         Η πανσέληνος δεν εξωθεί    ένα   ισορροπημένο  άτομο,  αλλά μπορεί να το κάνει νευρικό,  ανήσυχο  και   ταραγμένο,   να  έχει  παράξενες  αισθήσεις. 

          Ο Λέοναρντ Ράβιτς του  Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, διαπίστωσε σοβαρές αλλαγές στον  ηλεκτρισμό του  ανθρώπινου σώματος, που συμπίπτουν με τις φάσεις της Σελήνης ή τις  διάφορες εποχές του  έτους .

       Σε σχέση  με την πανσέληνο ο Ράλφ Μόρρις,   καθηγητής Φαρμακολογίας στο  Πανεπιστήμιο  του  Ιλινόϊς  ύστερα από μια πεντάχρονη  παρακολούθηση 100 ασθενών  διαπίστωσε ότι όσοι πάσχουν από έλκος  παρουσιάζουν κρίσεις που συμβαδίζουν με την Πανσέληνο.

          Ο μηχανισμός της κρίσης του έλκους που η αιτία του βρίσκεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα, διέπεται από μια απορρΰθμιοη της εγκεφαλικής  λειτουργίας που έχει σχέση με την πανσέληνο.

Μια πολύ παλιά αντίληψη για τη θεϊκή προέλευση της επιληψίας σχετίζεται με θεότητα που ταυτιζόταν με τη Σελήνη .Επειδή θεωρήθηκε πως υπεύθυνη για τη νόσο ήταν αυτή η θεότητα ονομάστηκε "σεληνιασμός". Στην Εβραϊκή βίβλο, στον Ψαλμό ρκα,6 αναφέρεται η επιβλαβής επίδραση της σελήνης . Οι επιληπτικοί στην Καινή Διαθήκη, όπως και πιο παλιά, αποκαλούνται "σεληνιαζόμενοι" ωστόσο η αιτιολογία που της αποδιδόταν διαφοροποιήθηκε .Στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (ιζ, 14 ) παρά τη χρήση του συγκεκριμένου όρου , η αιτιολογία βασίζεται στην κατοχή από δαίμονα. Στο Ευαγγέλιο αναφέρει :"Και προσήνεγκαν αυτώ πάντας τους κακώς έχοντας νόσοις και βασάνοις συνεχομένους και δαιμονιζομένους και σεληνιαζομένους". Ο όρος σεληνιάζεται χρησιμοποιείται μόνο εδώ και στο κατά Ματθαίο (4.24), στην Καινή διαθήκη.

Άλλοτε θεωρείται σημαντική η σελήνη κατά τη θεραπεία του ασθενή. Όπως στην περίπτωση του Pediacus Dioscorides κατά τον 1ο αι. μ.Χ., που αναφερόταν στην αναδυόμενη φάση του φεγγαριού. Οι πέτρες χελιδονιού που πρότεινε ο Διοσκορίδης , συνέχισαν να συστήνονται μέχρι και τα γραφόμενα του Thomas Willis (1675). Η συσχέτιση σελήνης και επιληψίας συνεχίζεται . O Μιχαήλ Ψελλός (βυζαντινός γιατρός του 11ου αι.) θεωρούσε πως υπάρχει διαφοροποίηση στον ατμοσφαιρικό αέρα, οφειλόμενη στις διάφορες φάσεις του φεγγαριού, και συνεκδοχικά και διαφοροποίηση στον εισπνεόμενο αέρα. Αλλά αυτή η διαφοροποίηση του εισπνεόμενου αέρα μπορούσε να επηρεάσει ευπαθή άτομα. Ο όρος προήλθε από την πεποίθηση ότι η επιληψία επηρεαζόταν από τη σελήνη, μια άποψη που παρέμεινε τουλάχιστο μέχρι τον δέκατο έβδομο αιώνα στην Ευρώπη. Συστηματικές μελέτες στις αρχές του19ου αι. στη Γαλλία, θεωρούν τη σελήνη μια από τις αιτίες επιληψίας.

Πρόσφατες έρευνες ασχολούνται επίσης με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που συσχετίζονται με κρίσεις επιληψίας και συμπεριλαμβάνουν σε αυτές και τον κύκλο του φεγγαριού. Χωρίς ακόμα να κατανοήσουν κάποια αιτιακή σχέση. Σε μια έρευνα συσχέτισης εισδοχής ασθενών με status epilepticus , σε σχέση με την ώρα της μέρας, την μέρα, την εποχή , τον κύκλο του φεγγαριού, και τις καιρικές συνθήκες , υπήρξε σημαντική συσχέτιση με τις ημερήσιες , εβδομαδιαίες ,καιρικές μεταβλητές και τον κύκλο του φεγγαριού. Σε αντίθεση με την κοινή αντίληψη η κρίση δε συσχετίζεται με την πανσέληνο ούτε με τη νέα σελήνη αλλά μερικές μέρες μετά τη νέα σελήνη. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται σε αντίθεση με άλλη έρευνα που υποστηρίζει συσχέτιση μεταξύ της περιόδου κοντά στην πανσέληνο .Υποστηρίζοντας έτσι την αρχαία αντίληψη της περιοδικής αύξησης της συχνότητας των κρίσεων κατά τις μέρες της πανσελήνου. Επίσης άλλη έρευνα βρίσκει σημαντική συσχέτιση στις περιόδους πανσελήνου και νέας σελήνης. Ο αριθμός των ασθενών και των κρίσεων αυξάνονται, υποδεικνύοντας την ανάγκη μελέτης της μαγνητικής φύσης και της παθολογίας της επιληψίας. Άλλες έρευνες απορρίπτουν τη ύπαρξη συσχέτισης.

Σε αγγλόφωνη βιβλιογραφία ο σεληνιασμός αποδίδεται ως ‘moonstruck’ ή lunacy. Ο όρος lunacy, συνώνυμο της τρέλας, συσχετιζόμενης με τις αλλαγές του φεγγαριού. Όρος που χρησιμοποιείται ευρέως μέχρι και τον 19ο αι. ακόμα και νομικά, συνώνυμο του ‘mental illness’ και ‘mental disorder’. Εμπειρικές έρευνες επανειλημμένα απέτυχαν να βρουν σημαντική συσχέτιση μεταξύ φάσεων του φεγγαριού και εισδοχές σε ψυχιατρεία, αυτοκτονίες, ή με κάποιον άλλο αντικειμενικό δείκτη ψυχικής διαταραχής. Αλλά ο αρχικός συσχετισμός της λέξης lunacy ,στην οποία βασίστηκε o συσχετισμός, είχε άλλη ιστορική προέλευση . Ο Hugh Farmer το 1775, αναφέρει πως στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους η λέξη lunacy ήταν συνώνυμη με την επιληψία.

Επίσης:

Οι "σεληνομανείς άνθρωποι" υπνοβατούν, οι πληγές ματώνουν εντονότερα, τα θεραπευτικά βότανα που μαζεύονται αυτή τη μέρα έχουν αυξημένες θεραπευτικές ιδιότητες. Τα δέντρα που κλαδεύονται αυτή τη μέρα μπορεί να ξεραθούν. Η αστυνομία σε πολλά μέρη ενισxύει τις περιπολίες, γιατί κατά κανόνα αυξάνονται η εγκληματικότητα και τα ατυχήματα. Οι μαίες βρίσκονται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα (έχει παρατηρηθεί ότι την πανσέληνο γεννιούνται περισσότερα μωρά).

Η σελήνη καταλαμβάνει σημαντική θέση στους μύθους , τις παραδόσεις και τις δοξασίες του ελληνικού λαού.
Γνωστές από αρχαιοτάτων χρόνων οι μάγισσες της Θεσσαλίας αλλά και η Μαγεία της Κρήτης. Σημερινά απομεινάρια από τις παλιές αυτές γνώσεις το Νταβέτι, μια μαγική και δαιμονική τελετή που γίνεται ακόμα και σήμερα στην Ανατολική Κρήτη. Κύκλοι, μαυρομάνικα μαχαίρια, ολόγιομο φεγγάρι, λέξεις μαγικές πρωταγωνιστούν στο σκηνικό αυτό.

Το φεγγάρι παίζει σπουδαίο ρόλο στην μαγική πρακτική. Το κριτήριο για την άξια μάγισσα είναι αν μπορεί "να κατεβάσει το φεγγάρι". Όταν η μάγισσα πρόκειται να εκτελέσει σπουδαία τελετουργήματα στρέφεται προς το φεγγάρι , το ρωτά και το επιτάσσει να αποκριθεί . Αν το κατεβάζει από τον ουρανό δια της βίας επιβαίνει σε αυτό το ποδοπατεί , το βασανίζει μέχρις ότου να της πει όλα όσα θέλει να μάθει. Όταν το φεγγάρι βασανίζεται από τη μάγισσα οι διάβολοι βασανίζουν τον κόσμο. Οι μάγισσες για να αιχμαλωτίσουν το φεγγάρι φτιάχνουν μια πίτα κι εκείνο κατεβαίνοντας για να φάει συλλαμβάνεται και μπαίνει υπό την εξουσία της μάγισσας .

Η μυστηριώδης δύναμη της πανσελήνου στα φυτά και τα ζώα.

Ίσως τώρα όλα αυτά να σας θυμίζουν τα παραμύθια με την κακιά μάγισσα, που έφτιαχνε όλα τα μαγικά φίλτρα με την Πανσέληνο και που μετά τη νυχτερινή της βόλτα πάνω στη σκούπα της, για να μαζέψει τα βότανα της, ξαναγύριζε πάλι στον πύργο της, όπου την περίμενε η μαύρη της γάτα.
· Η αλήθεια είναι ότι η ημέρα της πανσελήνου είναι εξαιρετική για τη συλλογή των βοτάνων. Ειδικά οι ρίζες που μαζεύονται με πανσέληνο ή με σελήνη στη χάση έχουν ισχυρότερη θεραπευτική δύναμη από ότι τις άλλες περιόδους. Οι ρίζες, ιδιαίτερα εκείνες που θα χρησιμοποιηθούν στην θεραπεία σοβαρών ασθενειών, δεν πρέπει επ' ουδενί λόγω να εκτεθούν στο φως του ήλιου.
· Στις ημέρες πανσελήνου στον Λέοντα τα ζώα γίνονται θορυβώδη, στην Παρθένο γίνονται πάρα πολύ επιθετικά.
· Λίγο πριν από την Πανσέληνο αν κόψουμε ξύλο αυτό θα είναι σταθερό, ευλύγιστο και ελαφρύ.

. Νύκτες με πανσέληνο για πολλούς ιδιοκτήτες λιμνών ,ιδιαίτερα Ασιατών ,θεωρούνται σημαντικές γιατί υποστηρίζουν πως αυξάνεται η ωοτοκία των χρυσόψαρων .

Λυκανθρωπία και Θηριομορφία

Η Ιατρική Επιστήμη και η Ψυχολογία, εξηγούν ως Λυκανθρωπία την ψυχική διατάραξη του ασθενούς που τον κάνει να πιστεύει ότι είναι κάποιο ζώο.

Ο Αποκρυφισμός εξηγεί την Λυκανθρωπία ως Θηριομορφία, δηλαδή την ικανότητα ο άνθρωπος να μεταλλάσσεται είτε σωματικά, είτε αστρικά, είτε και τα δύο σε κάποιο ζώο. Επίσης, ο άνθρωπος αποκτά ικανότητες και δυνάμεις κάποιου ζώου χωρίς να μεταλλάσσει το φυσικό του σώμα.
Η αλήθεια βρίσκεται πάντα κάπου στην μέση, και η Λυκανθρωπία δεν αποτελεί εξαίρεση.
Φυσικά και υπάρχουν άνθρωποι με ψυχικές διαταραχές και άνθρωποι με οργανικές δυσλειτουργίες, αλλά και η ικανότητα της Θηριομορφίας είναι μια πανάρχαιη παράδοση και Τέχνη.
Στις περιπτώσεις της ψυχολογικής διαταραχής και της Θηριομορφίας, το κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι επιλέγονται ζώα που ο άνθρωπος είτε πιστεύει ότι είναι είτε προτιμά να μεταλλαχθεί σε αυτά, τα οποία θεωρούνται ιερά ή/και ιδιαίτερα επικίνδυνα ανάλογα με τις δοξασίες και την θρησκεία της περιοχής. Για παράδειγμα, στην Ευρώπη και την Βόρεια Ασία προτιμείται ο λύκος ή η αρκούδα, στην Αφρική η ύαινα ή το λιοντάρι, στην Ινδία, την Κίνα, την Ιαπωνία και άλλες περιοχές της Ασίας η τίγρης, και ούτω καθ� εξής. Επίσης, ο Λυκανθρωπισμός και η Θηριoμορφία, έχει συνδυαστεί στις παγκόσμιες δοξασίες με τις Μάγισσες, τους Βρυκόλακες και τους Προστάτες-Πνεύματα.
Οι παραδόσεις και οι θρύλοι βρίθουν παγκοσμίως με ιστορίες σχετικές με Λκάνθρωπους και Θηριομορφιστές. Οι πρώτες παραδόσεις για το θέμα παρουσιάζονται στην αρχαία Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Αρκαδία όπου λατρευόταν ο Λύκος-Ζευς. Αργότερα στην Ρώμη, ο λύκος λατρεύτηκε σαν ιερό ζώο, προστάτης των καλών και τιμωρός των κακών. Επίσης, υπήρχε ο θρύλος των versipellis οι οποίοι ήταν άνθρωποι μεταμορφωμένοι σε λύκους με Μαγεία. Οι ιστορίες Λυκανθρώπων άρχισαν να γίνονται ιδιαίτερα πολυάριθμες στην Ευρώπη κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα. Οι επικηρυγμένοι, οι ληστές και οι συμμορίτες, συχνά εκμεταλλεύονταν τον φόβο του κόσμου για αυτό το θέμα, φορώντας δέρματα λύκων. Πολλοί ήταν οι ύποπτοι λυκανθρωπιστές που κάηκαν στην πυρά και πολύ σπάνιες οι περιπτώσεις που διαγνώστηκαν ως ψυχολογική διαταραχή ή οργανική δυσλειτουργία.

 

Μύθοι και πραγματικότητα

Για άλλη μια φορά, οι μύθοι και οι δοξασίες των λαών, το σινεμά και η φανταστική λογοτεχνία, έχουν δημιουργήσει μια εικόνα τελείως λανθασμένη περί των Λυκανθρώπων και των Θηριομορφιστών.
Ολα τα παρακάτω ανήκουν στον χώρο του μύθου και της φαντασίας μόνον:

- Η ασημένια σφαίρα που υποτίθεται ότι είναι το μόνο που σκοτώνει τους Λυκανθρώπους και τους Θηριομορφιστές, είναι πέρα για πέρα μύθος. Στην πραγματικότητα, οι θηριομορφιστές είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι κατά την διάρκεια της μεταμόρφωσης.

- Η Πανσέληνος έχει μια δόση αλήθειας που σχετίζεται με την επιληψία αλλά και με την γνωστή πλέον πίστη ότι η νύχτα της Πανσέληνου είναι η πλέον ιδανική για οποιαδήποτε Μαγική εργασία. Σίγουρα όμως δεν είναι η μόνη νύχτα που μπορεί ο ιατρικά πάσχων να πάθει κρίση επιληψίας, ούτε η μόνη που μπορεί ο θηριομορφιστής να μεταμορφωθεί. Επίσης, ο μύθος αυτός σχετίζεται και με την συνήθεια των λύκων να ουρλιάζουν την νύχτα της Πανσέληνου.

- Ο μύθος που θέλει τους θηριομορφιστές να αποκτούν υπερφυσικές διαστάσεις και δυνάμεις όταν είναι μεταμορφωμένοι απέχει πολύ από την αλήθεια. Όταν μεταμορφώνονται, δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν από το κανονικό ζώο, ούτε έχουν κάτι πάνω τους το ανθρώπινο. Το μόνο που «παίρνουν μαζί τους» από το φυσικό ανθρώπινο σώμα τους είναι κάποια χρωματικά χαρακτηριστικά ή σωματική διάπλαση, για παράδειγμα, ο μελαχρινός και χοντρός άνθρωπος δεν αποκλείεται να μεταμορφωθεί σε μαύρη και χοντρή γάτα. Αλλά εκεί σταματά η συσχέτιση.

- Η ιστορία ότι οι λυκάνθρωποι και οι θηριομορφιστές έχουν ακόρεστη ανάγκη από ανθρώπινη σάρκα, είναι πέρα για πέρα μύθος! Οι άνθρωποι με ψυχολογική διαταραχή δεν αποκλείεται να είναι επιθετικοί, αλλά όχι σε σημείο που να θέλουν να σκοτώσουν ή ακόμα χειρότερα να φάνε ανθρώπους! Οι θηριομορφιστές από την άλλη πλευρά, συνήθως μεταμορφώνονται για λόγους καθαρά άμυνας ή για λόγους «κατασκοπείας».

- Δεν λατρεύουν τον Σατανά ούτε υπάρχει κάποια συγκεκριμένη πίστη που έχουν. Η λυκανθρωπία και η θηριομορφία δεν περιορίζεται σε θρησκευτικά όρια.

- Ούτε η λυκανθρωπία ούτε η θηριομορφία μεταδίδονται με το δάγκωμα ή με οποιαδήποτε άλλη επαφή. Η μορφή των παθολογικών και ψυχολογικών ασθενειών λυκανθρωπίας δεν είναι κολλητική και η ικανότητα της θηριομορφίας είναι καθαρά επίκτητη μετά από εξάσκηση και μπορεί να μεταδοθεί μονάχα με διδασκαλία.